Examkin

Soru

Zorluk: OrtaAjan-Yapı (Fail-Yapı) Sorunu ve Karşılıklı Kuruluş

Ana akım uluslararası ilişkiler teorileri genellikle 'yapı'nın faili belirlediği ya da 'fail'in yapıyı oluşturduğu tek yönlü bir determinizmi esas alırken; Alexander Wendt, bu iki unsurun birbirini ontolojik olarak nasıl tamamladığını 'karşılıklı kuruluş' (mutual constitution) kavramıyla açıklar. Aşağıdakilerden hangisi, inşacı (konstrüktivist) yaklaşımın bu ilkesi çerçevesinde fail ve yapı arasındaki etkileşimi açıklayan temel önermedir?

  1. A
    Uluslararası yapının (anarşi), devletlerin etkileşimlerinden tamamen bağımsız, maddi ve değişmez bir dış kısıtlayıcı olarak işlev görmesidir.
  2. B
    Devletlerin rasyonel aktörler olarak yapıdan bağımsız ve önsel (verili) çıkarlara sahip olması, yapının ise sadece bu çıkarların yarıştığı bir platform olmasıdır.
  3. Yapı ve failin birbirini sosyal pratikler yoluyla var etmesi; yapının failin kimliğini, failin de sosyal eylemleriyle yapının karakterini sürekli yeniden üretmesidir.Cevap
  4. D
    Sistemsel yapının sadece büyük güçlerin maddi kapasiteleri tarafından belirlenmesi ve sosyal normların bu yapı üzerinde hiçbir dönüştürücü etkisinin bulunmamasıdır.
  5. E
    Fail ve yapının farklı analiz düzeylerine ait olması nedeniyle, bilimsel bir çalışmada bu iki düzeyden birinin metodolojik olarak feda edilmek zorunda olmasıdır.

Cevap

Yapı ve failin birbirini sosyal pratikler yoluyla karşılıklı olarak var ettiği, yapının failin kimliğini tanımlarken failin de eylemleriyle yapıyı oluşturduğu seçenek doğrudur.
İnşacı yaklaşıma göre, uluslararası ilişkilerde 'fail' (devlet) ve 'yapı' (uluslararası sistem) birbirini karşılıklı olarak inşa eder. Yapı, devletlerin kimlik ve çıkarlarını sosyal normlar aracılığıyla tanımlarken; devletler de aralarındaki sosyal etkileşimler ve pratikler yoluyla yapının niteliğini (çatışmacı veya iş birliğine dayalı olması gibi) belirler. Bu etkileşim, 'karşılıklı kuruluş' olarak adlandırılır ve her iki unsurun da birbirini sürekli yeniden ürettiği vurgulanır.

Adım Adım Çözüm

1
İnşacı (konstrüktivist) teorinin ontolojik temellerini hatırla.
İnşacılık, sosyal dünyanın insan eylemleri ve fikirleri tarafından kurulduğunu savunur.
Fail-yapı sorunu, uluslararası ilişkilerin temel unsurlarının (devlet ve sistem) birbirleriyle olan ilişkisini anlamak için kritiktir.
2
'Karşılıklı kuruluş' (mutual constitution) kavramını analiz et.
Bu kavram, ne yapının faili ne de failin yapıyı tam olarak belirlediğini, ikisinin birbirini sürekli ürettiğini ifade eder.
Alexander Wendt'e göre, devletlerin kimlikleri ve çıkarları yapıdan (sosyal sistemden) bağımsız değildir; aynı şekilde uluslararası sistem de devletlerin etkileşim biçimlerinden bağımsız bir 'maddi gerçeklik' değildir.
3
Doğru argümanı seçenekler arasından süz.
Sosyal pratiklerin (etkileşimlerin) hem failin kimliğini hem de yapının karakterini (anarşi kültürünü) belirlediği sonucuna ulaşılır.
Bu süreç, inşacı teorinin 'Anarşi devletlerin ondan ne anladığıdır' sözüyle de tutarlı olan dinamik bir yapıyı ifade eder.

Anahtar Kavram

Karşılıklı Kuruluş (Mutual Constitution)

Daha Fazla Pratik

Alexander Wendt'in 'Anarşi devletlerin ondan ne anladığıdır' makalesindeki kimlik inşası ve anarşi kültürleri (Hobbesçu, Lockeçu, Kantçı) konularını incelemek konuyu pekiştirir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ajan-Yapı (Fail-Yapı) Sorunu ve Karşılıklı Kuruluş

Bu konudan daha fazla soru