Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Antlaşmalar

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi uyarınca, antlaşmaların geçersizliği (sakatlanması) halleri irade bozuklukları ve hukuka aykırılık derecesine göre "nispi butlan" ve "mutlak butlan" olarak iki ana gruba ayrılmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir antlaşmanın mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) ile sakatlanmasına yol açan ve antlaşmayı baştan itibaren hukuki sonuç doğurmaz kılan nedenlerden biridir?

  1. A
    Antlaşmanın akdedilmesi sırasında devletin esaslı bir hata (yanılgı) içerisine düşmesi
  2. B
    Devlet temsilcisinin, antlaşmayı imzalarken kendisine verilen özel yetki sınırlarını aşması
  3. C
    Müzakereler sırasında bir devletin diğerini hileli davranışlarla yanıltarak rızasını alması
  4. Devlet temsilcisinin şahsen tehdit edilmesi veya kendisine karşı kuvvet kullanılmasıCevap
  5. E
    Antlaşmanın akdedilmesine ilişkin yetki kurallarını belirleyen iç hukuk hükümlerinin ihlal edilmiş olması

Cevap

Devlet temsilcisinin şahsen tehdit edilmesi veya zorlanması, antlaşmayı baştan itibaren geçersiz kılan bir mutlak butlan halidir.
Doğru yanıt olan temsilcinin zorlanması ifadesi, 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 51. maddesine dayanmaktadır. Bu maddeye göre, bir devletin antlaşmayla bağlanma rızasının, temsilcisine yöneltilen fiiller veya tehditler yoluyla elde edilmesi durumunda, bu rıza hiçbir hukuki etkiye sahip değildir. Bu durum, antlaşmanın baştan itibaren (ex tunc) geçersiz sayılmasına yol açan üç mutlak butlan nedeninden (diğerleri devlete karşı kuvvet kullanılması ve jus cogens ihlalidir) biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel kavramı tanımla.
İstenen durum, antlaşmanın baştan itibaren geçersiz sayıldığı 'mutlak butlan' halidir.
Uluslararası hukukta nispi butlan halleri devletin rızasıyla sonradan düzeltilebilirken, mutlak butlan halleri kamu düzenini ilgilendirdiği için düzeltilemez.
2
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'ndeki (VAHS) ilgili maddeleri karşılaştır.
VAHS 46-50 arası nispi butlan, 51-53 arası mutlak butlan nedenlerini sayar.
Hata, hile, yolsuzluk ve iç hukuk ihlali 'nispi'; temsilcinin zorlanması, devlete karşı kuvvet kullanımı ve emredici kurallara (jus cogens) aykırılık 'mutlak' butlandır.
3
Seçeneklerdeki durumları tasnif et.
Temsilcinin zorlanması VAHS 51. madde uyarınca kesin hükümsüzlük sonucunu doğurur.
Kişisel tehdit altında verilen rıza, devletin özgür iradesini yansıtmadığı için hukuk düzeni tarafından korunmaz.

Anahtar Kavram

Uluslararası Antlaşmaların Geçersizlik Halleri ve Butlan Türleri
Bu soruyu puanla