Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Antlaşmalar

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 60. maddesi uyarınca, iki taraflı bir antlaşmanın taraflarından biri tarafından gerçekleştirilen bir "esaslı ihlal" (material breach), diğer taraf bakımından aşağıdakilerden hangisine yol açar?

  1. Antlaşmanın yürürlüğünü tamamen veya kısmen sona erdirme veya askıya alma gerekçesi olarak ileri sürülebilir.Cevap
  2. B
    Antlaşmanın kendiliğinden (ipso facto) batıl hale gelmesine ve tüm hükümlerinin geçmişe etkili olarak geçersiz sayılmasına neden olur.
  3. C
    Antlaşmanın sadece askıya alınmasına imkân tanır; antlaşmanın tamamen sona erdirilmesi için tarafların ortak rızası şarttır.
  4. D
    Antlaşmanın herhangi bir hükmünün ihlal edilmiş olması, ihlal edilen hükmün niteliğine bakılmaksızın diğer tarafa antlaşmayı tek taraflı feshetme yetkisi verir.
  5. E
    İhlal durumunda antlaşma hukuki geçerliliğini korur ancak ihlal eden devletin Birleşmiş Milletler üyeliği kendiliğinden askıya alınır.

Cevap

İki taraflı bir antlaşmanın esaslı ihlali durumunda mağdur taraf, bu ihlali antlaşmayı tamamen veya kısmen sona erdirme veya askıya alma gerekçesi olarak ileri sürebilir.
1969 Viyana Sözleşmesi'nin 60. maddesinin 1. fıkrasına göre, iki taraflı bir antlaşmanın taraflarından birinin yaptığı esaslı ihlal, diğer tarafa bu ihlali antlaşmayı tamamen veya kısmen sona erdirme ya da yürürlüğünü askıya alma gerekçesi olarak ileri sürme yetkisi tanır. Bu kural, antlaşmaların karşılıklı güven ve ahde vefa (pacta sunt servanda) ilkesine dayanmasının bir sonucudur; bir taraf yükümlülüğünü yerine getirmezse diğer tarafın da bağlı kalması beklenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi m. 60 hükümleri analiz edilmelidir.
İlgili madde 'Bir antlaşmanın ihlali sonucunda sona erdirilmesi veya yürürlüğünün askıya alınması' başlığını taşır.
Uluslararası hukukta antlaşmaların sona erme nedenlerinden biri olan 'ihlal' kavramının kapsamını belirlemek gerekir.
2
Esaslı ihlalin (material breach) tanımı ve sonuçları incelenmelidir.
Esaslı ihlal, antlaşmanın sözleşme tarafından izin verilmeyen bir şekilde reddedilmesi veya antlaşmanın nesnesinin ya da amacının gerçekleştirilmesi için elzem olan bir hükmün ihlalidir.
Her türlü teknik veya küçük ihlalin antlaşmayı sona erdirme hakkı vermediğini, sadece 'esaslı' olanların bu yetkiyi doğurduğunu anlamak önemlidir.
3
İki taraflı ve çok taraflı antlaşmalar arasındaki fark ayırt edilmelidir.
İki taraflı antlaşmalarda (bilateral) ihlal, doğrudan diğer tarafa sona erdirme veya askıya alma hakkı verirken; çok taraflı antlaşmalarda süreç daha karmaşıktır (tarafların oybirliği veya özel etkilenen devletin hakkı).
Soruda özellikle 'iki taraflı' antlaşma sorulduğu için m. 60/1 fıkrasındaki doğrudan yetki tespit edilmelidir.

Anahtar Kavram

Esaslı İhlal (Material Breach)

Daha Fazla Pratik

Çok taraflı antlaşmalarda (multilateral) ihlalin sonuçlarını ve 'özel olarak etkilenen devlet' (specially affected state) kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla