Soru

Zorluk: OrtaSorumluluğun Kurucu Unsurları

Uluslararası hukukta bir devletin uluslararası haksız fiilinden kaynaklanan sorumluluğunun doğabilmesi için 'isnat edilebilirlik' ve 'uluslararası yükümlülük ihlali' unsurlarının birlikte bulunması gerekir. Bu kurucu unsurların tespiti ve hukuki niteliğiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bir fiilin uluslararası haksız fiil olarak nitelendirilmesi sadece uluslararası hukuka tabidir ve bu durum fiilin iç hukuka uygunluğundan etkilenmez.Cevap
  2. B
    Devletin bir organının kendi yetkisini aşarak (ultra vires) gerçekleştirdiği fiiller, devlete isnat edilemeyeceği için sorumluluğun kurucu unsurları oluşmamış sayılır.
  3. C
    Sorumluluğun doğması için sadece emredici normların (jus cogens) ihlal edilmiş olması gerekir; antlaşmalardan doğan diğer ihlaller kurucu unsurları sağlamaz.
  4. D
    Bir devletin sorumlu tutulabilmesi için haksız fiilden zarar gören kişinin mutlaka o devletin vatandaşı olması ve pasif şahsilik ilkesinin işletilmesi gerekir.
  5. E
    Uluslararası haksız fiilin oluşması için ön koşul olarak yerel mahkemelerdeki tüm iç hukuk yollarının tüketilmiş olması kurucu bir unsur olarak kabul edilir.

Cevap

Bir fiilin uluslararası haksız fiil olarak nitelendirilmesi sadece uluslararası hukuka tabidir ve bu nitelendirme fiilin iç hukuka uygun olmasından etkilenmez.
Doğru yanıt, uluslararası hukukun özerkliğini vurgulamaktadır. Bir devletin eylemi kendi iç hukukuna göre tamamen yasal olsa bile, eğer uluslararası bir antlaşmayı veya teamülü ihlal ediyorsa uluslararası haksız fiil olarak nitelendirilir ve sorumluluk doğurur. Bu kural, devletlerin iç hukuklarını bir 'kalkan' olarak kullanarak uluslararası sorumluluktan kaçmalarını önler.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası sorumluluğun temel unsurlarını belirlemek.
İsnat edilebilirlik (davranışın devlete ait sayılması) ve Uluslararası yükümlülük ihlali (hukuka aykırı fiil).
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) 2001 tarihli Taslak Maddeleri'ne göre sorumluluğun iki temel kurucu unsuru vardır.
2
Nitelendirme özerkliği kuralını uygulamak.
Bir fiilin uluslararası hukuka aykırılığı sadece uluslararası hukuk tarafından belirlenir (ILC Madde 3).
Devletlerin kendi iç hukuk kurallarını gerekçe göstererek uluslararası yükümlülüklerinden kaçınmasını engellemek.
3
Seçeneklerdeki diğer kavramları (zarar, kusur, iç hukuk yolları) değerlendirmek.
Bu kavramların genel sorumluluk rejiminde kurucu unsur değil, istisnai veya usuli şartlar olduğunu tespit etmek.
Modern uluslararası hukukta zarar ve kusur, kural olarak genel kurucu unsurlar arasında sayılmaz.

Anahtar Kavram

Uluslararası Hukukun İç Hukuktan Bağımsızlığı ve Nitelendirme Özerkliği

Daha Fazla Pratik

Devletin organları dışındaki kişilerin (ayaklanmacı hareketler veya özel şahıslar) eylemlerinin hangi durumlarda devlete isnat edilebileceğine (isnadiyet kuralları) göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla