1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 62. maddesinde düzenlenen "koşullarda köklü değişiklik" (rebus sic stantibus) ilkesinin bir antlaşmayı sona erdirme veya antlaşmadan çekilme gerekçesi olarak ileri sürülebilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ADeğişikliğin, antlaşmanın yapıldığı sırada mevcut olan koşullarda gerçekleşmiş olması ve taraflarca önceden öngörülememiş olması şarttır.
- Sınır belirleyen antlaşmaların tarafları, bölgedeki jeopolitik dengelerin veya fiziksel koşulların köklü değişimi halinde bu ilkeye dayanarak antlaşmayı sona erdirebilir.Cevap
- CSöz konusu değişikliğin etkisi, antlaşma uyarınca henüz yerine getirilmemiş olan yükümlülüklerin kapsamını köklü bir biçimde (radically) değiştirmelidir.
- DKoşullardaki değişiklik, ilkeyi ileri süren tarafın kendi uluslararası yükümlülüklerini ihlal etmesinin bir sonucu olarak ortaya çıkmışsa gerekçe olarak kullanılamaz.
- EDeğişikliğe uğrayan koşullar, tarafların antlaşma ile bağlanma rızasının esaslı bir temelini (essential basis) oluşturmalıdır.
Cevap
Sınır belirleyen antlaşmaların jeopolitik veya fiziksel değişimler gerekçe gösterilerek bu ilke kapsamında sona erdirilebileceği ifadesi yanlıştır; çünkü bu antlaşmalar ilkenin açık istisnasıdır.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 62. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca; bir antlaşma sınır belirleyen bir antlaşma ise, koşullarda köklü değişiklik ilkesi bu antlaşmayı sona erdirmek veya antlaşmadan çekilmek için bir gerekçe olarak ileri sürülemez. Bu, uluslararası hukukta sınırların istikrarı ve kesinliği (stability of boundaries) ilkesinin bir sonucudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Rebus Sic Stantibus İlkesi ve Sınır Antlaşmaları İstisnası
Tahmini Süre:1m 50s