Emperyalizm olgusunu iktisadi temellere dayandıran klasik teoriler; sürecin kapitalist sistemin yapısından mı yoksa iktisadi politikalardaki sapmalardan mı kaynaklandığı konusunda farklılaşmaktadır. Buna göre, emperyalizm teorileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AJ.A. Hobson'a göre emperyalizm, kapitalist üretimin kaçınılmaz bir sonucu olup ancak işçi sınıfının gerçekleştireceği bir devrimle ortadan kaldırılabilir.
- BV.I. Lenin, emperyalizmin temel itici gücü olarak 'eksik tüketim' (underconsumption) sorununu görmekte ve çözümün iç pazarda satın alma gücünün artırılması olduğunu savunmaktadır.
- Rosa Luxemburg'a göre emperyalizm, sermaye birikiminin devam edebilmesi için sistemin artı-değeri realize edebileceği 'kapitalist olmayan' (pre-kapitalist) çevrelere yayılma zorunluluğudur.Cevap
- DRealist teoriye göre emperyalizm, sınıfsal çıkarların bir ürünü olup devletlerin uluslararası sistemdeki güç arayışından tamamen bağımsız bir süreçtir.
- EDünya Sistemleri Teorisi, emperyalizmi sadece askeri bir ilhak süreci olarak tanımlayarak merkez ve çevre ülkeler arasındaki iktisadi bağımlılık ilişkilerini göz ardı eder.
Cevap
Rosa Luxemburg'un sermaye birikimi ve pre-kapitalist pazarlar üzerine olan tezi doğrudur.
Rosa Luxemburg, kapitalist sistemin kendi içinde kapalı bir devre olarak sürekliliğini sağlayamayacağını, bu nedenle sermaye birikiminin devamı için kapitalist olmayan (köylü ekonomileri, sömürgeler vb.) alanların pazar olarak sisteme dahil edilmesinin 'yapısal bir zorunluluk' olduğunu savunmuştur. Bu durum onu, emperyalizmi sistemik bir zorunluluk olarak gören Marksist gelenek içinde özgün bir yere koyar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Klasik Emperyalizm Teorileri: Yapısal Zorunluluk vs. Reformist Yaklaşım
Daha Fazla Pratik
Hobson ve Lenin arasındaki 'reform vs devrim' ayrımını pekiştirmek için bu iki düşünürün emperyalizmi önleme yollarına dair görüşlerini karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 15s