Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Antlaşmalar

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin "üçüncü devletler" ile ilgili hükümleri dikkate alındığında, bir antlaşmanın üçüncü bir devlet için hak veya yükümlülük doğurması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Antlaşmanın üçüncü bir devlet için yükümlülük doğurabilmesi için o devletin bu durumu yazılı ve açık bir şekilde kabul etmesi gerekirken; hak bahşedilmesi durumunda, devletin aksine bir beyanı olmadığı sürece rızasının olduğu varsayılır.Cevap
  2. B
    Üçüncü devletlere tanınan hakların hukuki geçerlilik kazanması, söz konusu devletin bu hakları resmi bir nota ile açıkça ve yazılı olarak kabul etmesine bağlıdır.
  3. C
    Antlaşmanın tarafları, üçüncü bir devletin rızasını almaksızın, o devlet lehine yaratılan hakları her aşamada tek taraflı olarak geri alma veya değiştirme yetkisine sahiptir.
  4. D
    Uluslararası barışın korunması söz konusu olduğunda, üçüncü devletler rızaları olmasa dahi tüm çok taraflı antlaşmaların getirdiği yükümlülüklere doğrudan tabi olurlar.
  5. E
    Üçüncü bir devletin bir antlaşmadan doğan yükümlülüğü açıkça kabul etmesi, o devleti hukuken söz konusu antlaşmanın asil bir tarafı (akit devlet) haline getirir.

Cevap

Bir antlaşmanın üçüncü bir devlet için yükümlülük doğurabilmesi için o devletin bu durumu yazılı ve açık bir şekilde kabul etmesi şarttır; ancak hak tanınması durumunda aksine bir düzenleme yoksa rızanın varlığı karine olarak kabul edilir.
Doğru ifade, 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 35. ve 36. maddelerindeki temel ayrımı tam olarak yansıtmaktadır. Yükümlülükler için 'açık ve yazılı kabul' (express and in writing) şartı aranırken, haklar için 'aksine bir belirti yoksa rıza var sayılır' (presumption of assent) kuralı geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Antlaşmaların üçüncü taraflara etkisi (Pacta Tertiis) kuralını hatırla.
Genel kural olarak bir antlaşma, rızası olmayan üçüncü bir devlet için ne hak ne de yükümlülük doğurur (VCLT Madde 34).
Uluslararası hukukta devletlerin egemen eşitliği ve rıza prensibi esastır.
2
Üçüncü devlet için yükümlülük doğmasının özel şartlarını incele.
Madde 35 uyarınca, yükümlülüğün doğması için üçüncü devletin bunu "açıkça ve yazılı olarak" kabul etmesi zorunludur.
Yükümlülükler devletin egemenliğini kısıtladığı için rızanın ispatı katı kurallara bağlanmıştır.
3
Üçüncü devlet lehine hak tanınmasının şartlarını incele.
Madde 36 uyarınca, hak tanınması durumunda aksine bir hüküm yoksa devletin rızasının olduğu varsayılır (karine).
Haklar devletin lehine olduğu için rızanın varlığı yükümlülüklere göre daha esnek değerlendirilir.

Anahtar Kavram

Pacta Tertiis Nec Nocent Nec Prosunt ve Rıza Karinesi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla