Examkin

Soru

Zorluk: OrtaRasyonalizm - İnşacılık Tartışması

Uluslararası İlişkiler disiplinindeki rasyonalizm-inşacılık (konstrüktivizm) tartışması, aktörlerin eylemlerini temellendirdikleri mantıksal çerçeveler üzerinden derinleşmektedir. Rasyonalist yaklaşımlar aktörlerin eylemlerini önceden belirlenmiş çıkarlar doğrultusunda yapılan hesaplanmış tercihler olarak görürken; inşacılık, eylemlerin sosyal anlamlar, roller ve beklentilerle şekillendiğini savunur.

Buna göre; inşacıların savunduğu "uygunluk mantığı" (logic of appropriateness) ile rasyonalistlerin "sonuç odaklı mantık" (logic of consequences) anlayışı arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Eylemin temel motivasyonunun toplumsal normlar ve kimlik çerçevesinde "doğru ve uygun olanı yapmak" mı yoksa stratejik "maliyet-fayda hesabı" mı olduğuCevap
  2. B
    Uluslararası sistemdeki anarşinin mutlak bir kaos ortamı mı yoksa yalnızca merkezi bir otoritenin yokluğu mu olarak tanımlanması gerektiği
  3. C
    Karar alma süreçlerinde bireysel liderlerin psikolojik özelliklerinin mi yoksa bürokratik yapıların mı daha belirleyici olduğu
  4. D
    Uluslararası sistemin yapısının devletler arasında her zaman mutlak kazanç arayışına mı yoksa göreli kazanç arayışına mı yol açtığı
  5. E
    Uluslararası kurumların devletlerin egemenlik haklarını hukuki olarak kısıtlayıp kısıtlayamayacağı meselesi

Cevap

Eylemin temel motivasyonunun toplumsal normlar ve kimlik çerçevesinde 'doğru ve uygun olanı yapmak' mı yoksa stratejik 'maliyet-fayda hesabı' mı olduğu yönündeki ayrım rasyonalizm ve inşacılık arasındaki temel farktır.
Doğru cevap, rasyonalistlerin aktörlerin stratejik kazanç peşinde koşan rasyonel varlıklar olduğu (sonuç odaklı mantık) ve inşacıların aktörlerin toplumsal normlara ve rollerine uygun davranan sosyal varlıklar olduğu (uygunluk mantığı) varsayımını yansıtır. Bu iki mantık arasındaki ayrım, 1990'lı yıllarda James March ve Johan Olsen tarafından formüle edilmiş ve uluslararası ilişkiler teorisindeki büyük tartışmanın merkezine oturmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Rasyonalizmin eylem mantığını tanımlama
Rasyonalizm (neorealizm ve neoliberalizm), aktörlerin (devletlerin) çıkarlarının verili ve sabit olduğunu, eylemlerin ise bu çıkarları gerçekleştirmek için yapılan stratejik maliyet-fayda hesaplarına dayandığını (sonuç odaklı mantık) savunur.
Rasyonalistlerin 'sonuç odaklı mantık' kavramının neye dayandığını netleştirmek için.
2
İnşacılığın eylem mantığını tanımlama
İnşacılık, aktörlerin eylemlerinin toplumsal kimlikleri ve içinde bulundukları ortamın normları tarafından şekillendiğini, aktörün 'bu durumda benim gibi birinin ne yapması uygundur?' sorusuna göre hareket ettiğini (uygunluk mantığı) ileri sürer.
İnşacıların 'uygunluk mantığı' kavramını rasyonalizmle karşılaştırmak için.
3
İki mantık arasındaki temel farkı karşılaştırma
Temel ayrım; rasyonalizmde eylemin dışsal/verili çıkarlara ve sonuca odaklanması, inşacılıkta ise içselleştirilmiş kimliklere ve toplumsal normlara (meşruiyet ve uygunluk) odaklanmasıdır.
Soruda istenen temel farkı tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Rasyonalizm (Sonuç Odaklı Mantık) ve İnşacılık (Uygunluk Mantığı) ayrımı

Daha Fazla Pratik

Alexander Wendt'in 'Anarşi devletlerin ondan ne anladığıdır' tezi ile neorealizmin anarşi anlayışını karşılaştıran soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Rasyonalizm - İnşacılık Tartışması

Bu konudan daha fazla soru