Soru

Zorluk: OrtaEmperyalizm Teorileri

Klasik emperyalizm teorileri içerisinde; kapitalist üretimin genişletilmiş yeniden üretimi sürecinde ortaya çıkan artı-değerin (surplus value) realize edilebilmesi için mutlaka 'kapitalist olmayan toplumsal kesimlerin' (non-capitalist strata) veya dış pazarların (sömürgeler, köylü ekonomileri vb.) varlığını zorunlu gören ve bu alanlar tamamen kapitalistleştiğinde sistemin genişleme kapasitesinin dolarak çöküşe geçeceğini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Rudolf Hilferding
  2. B
    Nikolai Bukharin
  3. Rosa LuxemburgCevap
  4. D
    Vladimir Lenin
  5. E
    Karl Kautsky

Cevap

Artı-değerin gerçekleştirilmesi için kapitalist olmayan kesimlere duyulan ihtiyacı vurgulayan düşünür Rosa Luxemburg'dur.
Rosa Luxemburg, klasik emperyalizm tartışmalarında 'eksik tüketim' ve 'artı-değerin gerçekleştirilmesi' krizine odaklanarak, kapitalizmin hayatta kalabilmek için sürekli olarak kapitalist olmayan (non-capitalist) toplumsal ve coğrafi alanları sömürgeleştirerek bünyesine katmak zorunda olduğunu savunmuştur. Bu alanlar tükendiğinde sistemin tarihsel sınırına ulaşacağını öngörmesi onu diğer Marksist düşünürlerden ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Düşünürün temel eserini ve problemini belirle
Rosa Luxemburg, 'Sermaye Birikimi' (1913) eserinde kapitalist birikimin önündeki pazar engelini inceler.
Soruda sorulan 'artı-değerin gerçekleştirilmesi' sorunu bu eserin merkezindedir.
2
Artı-değerin gerçekleştirilmesi (realization) kavramını analiz et
Kapitalistlerin ürettiği artı-değerin paraya dönüşebilmesi için bu malları satın alacak, sistemin (işçi ve patronların) dışında bir alıcı kitlesi gereklidir.
Luxemburg'a göre saf bir kapitalist ekonomide bu değerin tamamı sistem içinde tüketilemez.
3
Dışsal alanların (non-capitalist strata) rolünü tanımla
Sömürgeler, köylü toplumları ve zanaatkarlar gibi henüz kapitalistleşmemiş yapılar, bu artı-değerin emildiği 'dış pazarlar' işlevi görür.
Bu yapılar ortadan kalkıp her yer kapitalistleştiğinde sistemin genişleyecek alanı kalmaz ve kriz kaçınılmaz olur.

Anahtar Kavram

Rosa Luxemburg'un Sermaye Birikimi ve Dış Pazar Kuramı

İpuçları

1
Bu düşünür, sömürgeciliğin kapitalizm için bir 'tercih' değil, yapısal bir 'zorunluluk' olduğunu savunur.
2
Düşünürün teorisi, artı-değerin paraya çevrilmesi (realizasyonu) için sistem dışı aktörlerin (köylüler, sömürgeler) varlığına dayanır.
3
1913 yılında yayınlanan 'Sermaye Birikimi' adlı eserin yazarıdır.

Daha Fazla Pratik

V.I. Lenin ile Rosa Luxemburg'un emperyalizmin nedenlerine ilişkin (pazar ihtiyacı vs. kâr oranı/tekelleşme) temel farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla