Soru

Zorluk: OrtaAjan-Yapı (Fail-Yapı) Sorunu ve Karşılıklı Kuruluş

Uluslararası sistemdeki anarşinin, devletlerin birbirlerine yönelik algı ve uygulamalarından bağımsız, verili (maddi) bir yapı olmadığını savunan Alexander Wendt; fail (devlet) ve yapı (sistem) arasındaki ilişkiyi "karşılıklı kuruluş" (mutual constitution) temelinde açıklar.

Bu perspektife göre, aşağıdakilerden hangisi fail-yapı etkileşiminin özünü en doğru şekilde yansıtmaktadır?

  1. A
    Devletlerin çıkarları ve kimlikleri uluslararası yapıdan bağımsız olarak önceden belirlenmiş (dışsal) unsurlardır.
  2. B
    Uluslararası sistemin anarşik yapısı, devletlerin davranışlarını tamamen belirleyen ve failler tarafından değiştirilemeyen maddi bir zorunluluktur.
  3. Devletlerin sosyal pratikleri ve paylaşılan anlamlar yapıyı kurarken, bu yapı da devletlerin kimliklerini ve çıkarlarını inşa eden bir zemin sunar.Cevap
  4. D
    Yapı sadece maddi güç kapasitelerinin dağılımından ibarettir ve devletler bu yapı içinde sadece rasyonel ve maddi çıkarlarını maksimize etmeye çalışırlar.
  5. E
    Uluslararası yapı, devletlerin mutlak kazanç elde etmek amacıyla kurdukları ve aktörlerin öz kimliğini etkilemeyen kurumsal düzenlemelerin toplamıdır.

Cevap

Devletlerin sosyal pratikleri ve paylaşılan anlamlar yapıyı kurarken, bu yapı da devletlerin kimliklerini ve çıkarlarını inşa eden bir zemin sunar.
Alexander Wendt ve inşacı yaklaşıma göre, uluslararası sistemin yapısı (anarşi) devletlerin sosyal pratiklerinden ve birbirlerine yükledikleri anlamlardan bağımsız bir 'dış gerçeklik' değildir. Devletler etkileşimleri yoluyla yapıyı inşa ederken, inşa edilen bu sosyal yapı da devletlerin kimliklerini ve çıkarlarını endojen (içsel) olarak şekillendirir. Bu döngüsel ilişki 'karşılıklı kuruluş' olarak adlandırılır. Doğru cevap olan ifade, hem aktörlerin (faillerin) yapıyı kurma gücünü hem de yapının aktör kimliklerini inşa etme işlevini aynı anda vurgulayarak bu kavramın özünü yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
İnşacı kuramda fail ve yapı arasındaki ontolojik ilişkiyi tanımlamak.
Fail ve yapının birbirini karşılıklı olarak var ettiği (co-constitution) ve birbirlerinden bağımsız düşünülemeyecekleri saptanır.
Sürecin temel ontolojik varsayımını anlamak doğru analizin ilk adımıdır.
2
Alexander Wendt'in 'karşılıklı kuruluş' kavramının, sistemin anarşik doğası üzerindeki etkisini analiz etmek.
Anarşinin maddi bir veri değil, devletlerin pratikleriyle sürekli yeniden üretilen sosyal bir inşa olduğu sonucuna ulaşılır.
Konstrüktivizmin 'anarşi devletlerin ondan ne anladığıdır' savını temellendirmek için gereklidir.
3
Ana akım teorilerin (Realizm, Liberalizm) dışsal çıkar ve maddi yapı odaklı argümanlarını elemek.
Dışsal (exogenous) kimlik ve maddi güç dağılımı vurgularının 'karşılıklı kuruluş' ilkesiyle çeliştiği görülür.
Yanlış seçenekleri teorik tutarlılık çerçevesinde ayırt etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Karşılıklı Kuruluş (Mutual Constitution)

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'anarşi devletlerin ondan ne anladığıdır' sözünü hatırlayarak; yapının (anarşi) aktörlerin 'anlamlandırma' ve 'uygulama' pratiklerine ne kadar bağımlı olduğunu test edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla