Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHegemonyacı İstikrar ve Güç Geçişi Teorileri

Hegemonyacı İstikrar Teorisi'ne (Hegemonic Stability Theory) göre, uluslararası sistemde serbest ticaretin sürdürülmesi ve deniz yollarının güvenliği gibi "küresel kamu mallarının" (global public goods) sağlanması için baskın bir lider gücün varlığı zorunludur. Bu teorik perspektiften hareketle, sistemin istikrarını tehdit eden ve hegemonik gücün göreceli olarak zayıflamasına zemin hazırlayan temel süreç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hegemonun kamu mallarını sağlama maliyetlerini tek başına üstlenmesine rağmen diğer devletlerin bu hizmetlerden bedel ödemeden yararlanması (free-riding)Cevap
  2. B
    Uluslararası hukukun evrenselleşmesi sonucunda devletlerin egemenlik haklarını uluslarüstü kurumlara devretmeye başlaması
  3. C
    Demokratik devletlerin birbirleriyle savaşmama eğilimi göstermesi nedeniyle hegemonik güce duyulan ihtiyacın ortadan kalkması
  4. D
    Çevre ülkelerin merkez ülkelere olan hammadde bağımlılığının azalmasıyla uluslararası hiyerarşinin kendiliğinden çözülmesi
  5. E
    Saldırgan realizm varsayımları uyarınca hegemonun diğer tüm güçleri yok etmek için önleyici savaşlara girişmesi

Cevap

Hegemonun kamu mallarını sağlama maliyetlerini tek başına üstlenmesine rağmen diğer devletlerin bu hizmetlerden bedel ödemeden yararlanması (free-riding) durumudur.
Doğru seçenek, Robert Gilpin ve Charles Kindleberger gibi düşünürlerin vurguladığı 'bedavacılık' (free-riding) sorununu ifade etmektedir. Hegemon devlet, sistemi sürdürmek için büyük maliyetler üstlenirken, diğer devletler bu düzenin avantajlarını kullanarak güçlenir ve bu durum hegemonun göreceli düşüşüne yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Teorinin temel varsayımını belirleme
Hegemonyacı İstikrar Teorisi, sistemik düzenin sağlanması için bir hegemonun (lider devletin) varlığını şart koşar.
Teorinin odağı, anarşik sistemde düzenin nasıl kurulduğudur.
2
Kamu malları kavramını analiz etme
Hegemon; güvenlik, serbest ticaret ve istikrarlı para sistemi gibi 'küresel kamu malları' üretir.
Bu mallar herkesin faydalanabileceği ama maliyeti yüksek olan unsurlardır.
3
Zayıflama nedenini tespit etme
Diğer devletler maliyete katlanmadan fayda sağlar (bedavacılık/free-riding), bu da hegemonun kaynaklarını tüketir.
Hegemonun göreceli gücü azaldığında sistemik istikrar bozulur ve değişim süreci başlar.

Anahtar Kavram

Hegemonyacı İstikrar ve Bedavacılık (Free-riding) Problemi

İpuçları

1
Bu teori, uluslararası sistemi bir 'hiyerarşi' olarak görür ve liderin rolüne odaklanır.
2
Hegemonun sağladığı güvenlik ve açık pazarlar, diğer devletler için maliyetsiz kazanç kapısı olabilir.
3
Lider devletin zayıflaması, genellikle sistemi sürdürme maliyetlerinin (overextension) getirişinden fazla olmasıyla açıklanır.

Daha Fazla Pratik

Robert Gilpin'in 'Uluslararası Politikada Savaş ve Değişim' eserindeki döngüsel değişim aşamalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Hegemonyacı İstikrar ve Güç Geçişi Teorileri