Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Antlaşmalar

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’ne göre, aşağıdakilerden hangisi bir antlaşmanın kesin hükümsüzlüğü (mutlak butlanı) sonucunu doğuran ve ilgili devletin rızasıyla dahi sonradan geçerli kılınamayacak bir sakatlık halidir?

  1. Devlet temsilcisinin şahsına yönelik tehdit veya zorlama yoluyla iradesinin sakatlanmasıCevap
  2. B
    Bir antlaşmanın, müzakereci devletlerden birinin hilesi sonucunda akdedilmesi
  3. C
    Antlaşmanın yapıldığı sırada devletin, mevcut bir olguya ilişkin esaslı hataya düşmesi
  4. D
    Devlet temsilcisinin doğrudan veya dolaylı olarak rüşvet yoluyla ikna edilmesi
  5. E
    Antlaşma yapma yetkisine ilişkin iç hukuk kurallarının açık bir şekilde ihlal edilmesi

Cevap

Devlet temsilcisinin şahsına yönelik tehdit veya zorlama yoluyla iradesinin sakatlanması
Doğru seçenek olan devlet temsilcisinin zorlanması durumu, 1969 Viyana Sözleşmesi'nin 51. maddesinde düzenlenmiş olup antlaşmayı 'hiçbir hukuki sonuç doğurmayan' (null and void) bir hale getirir. Bu tür ağır sakatlıklar uluslararası toplumun temel çıkarlarını zedelediği için ilgili devletin sonradan onay vermesiyle dahi (acquiescence) geçerlilik kazanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Antlaşmaların geçersizlik hallerini sınıflandırın.
Viyana Sözleşmesi'nde sakatlıklar 'nispi' (iptal edilebilir) ve 'mutlak' (hükümsüz) olarak ikiye ayrılır.
Her geçersizlik hali aynı hukuki sonucu doğurmaz; bazıları devletin sonraki onayıyla düzelebilir.
2
Mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) hallerini belirleyin.
Sözleşme'nin 51 (Temsilciye zorlama), 52 (Devlete zorlama) ve 53. (Jus Cogens) maddeleri mutlak butlanı düzenler.
Bu durumlar uluslararası kamu düzenine aykırı kabul edildiği için baştan itibaren 'hukuki etkiden yoksun' sayılır.
3
Nispi butlan hallerini eleyin.
Hata (48), Hile (49), Rüşvet (50) ve Yetki Aşımı (46) halleri nispi butlan sebepleridir.
Bu hallerde mağdur devletin 45. madde uyarınca açık veya zımni rızasıyla antlaşmayı geçerli kılma hakkı vardır.

Anahtar Kavram

Antlaşmaların Sakatlığı (Mutlak vs. Nispi Butlan)

İpuçları

1
Antlaşmalar hukukunda hangi geçersizlik hallerinin devletin onayıyla düzelebileceğine odaklanın.
2
Zorlama (coercion) ve Jus Cogens (emredici norm) ihlalleri en ağır yaptırım olan mutlak butlana tabidir.

Daha Fazla Pratik

Viyana Sözleşmesi'nin 45. maddesinde yer alan 'geçersizliği ileri sürme hakkının kaybı' hükmünü inceleyerek hangi hallerin bu madde kapsamı dışında kaldığını araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla