Examkin

Soru

Zorluk: OrtaAjan-Yapı (Fail-Yapı) Sorunu ve Karşılıklı Kuruluş

Uluslararası İlişkiler disiplinindeki 'fail-yapı' (agent-structure) tartışmasında Alexander Wendt tarafından ileri sürülen 'karşılıklı kuruluş' (mutual constitution) yaklaşımı; ana akım rasyonalist teorilerin yapısal determinizmine ve bireyciliğine temel bir eleştiri getirir. Bu yaklaşıma göre, uluslararası sistemin yapısı ile devletlerin (faillerin) arasındaki ontolojik ilişkiyi en doğru tanımlayan yargı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Uluslararası yapı, devletlerin kimlik ve çıkarlarını kurucu bir biçimde tanımlarken; devletler de karşılıklı sosyal pratikleri aracılığıyla bu yapıyı sürekli olarak yeniden üretir veya dönüştürürler.Cevap
  2. B
    Uluslararası sistemin anarşik yapısı, devletlerin kimlik ve tercihlerinden tamamen bağımsız, verili ve maddi kısıtlayıcı bir gerçeklik olarak devlet davranışlarını tek yönlü belirler.
  3. C
    Devletler, sistemin yapısı tarafından şekillendirilemeyen, rasyonel hesaplamalara ve ulusal güç kapasitelerine dayalı sabit çıkarlara sahip, sistemden önce gelen birimlerdir.
  4. D
    Uluslararası sistemdeki anarşi, merkezi bir otoritenin yokluğu nedeniyle devletlerin birbiriyle sosyal bir ilişki kurmasını engelleyen yapısal bir kaos durumudur.
  5. E
    Fail ve yapı arasındaki ilişki, devlet davranışlarının sadece bireysel liderlerin psikolojik algıları üzerinden açıklanabileceğini savunan metodolojik bir analiz düzeyi tercihidir.

Cevap

Uluslararası yapının devlet kimliklerini kurucu bir biçimde tanımladığı, devletlerin ise sosyal pratikleriyle bu yapıyı yeniden ürettiği yargısı doğrudur.
Alexander Wendt'in inşacı yaklaşımında fail (devlet) ve yapı (uluslararası sistem) birbirine ontolojik olarak bağımlıdır. Yapı, devletlerin kimliklerini ve çıkarlarını 'kurucu' (constitutive) bir şekilde belirlerken; devletler de aralarındaki sosyal etkileşimler ve pratikler yoluyla bu yapıyı (örneğin anarşinin dostça veya düşmanca olmasını) sürekli olarak yeniden inşa eder veya değiştirirler. Bu durum 'karşılıklı kuruluş' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İnşacı (konstrüktivist) teorinin 'karşılıklı kuruluş' ilkesinin temel felsefesini hatırla.
Fail (devlet) ve yapının (sistem) birbirlerinden ontolojik olarak bağımsız olamayacağı, birbirlerini sürekli inşa ettikleri saptandı.
Rasyonalist teorilerin (Neorealizm/Neoliberalizm) tek yönlü determinizmini ayırt etmek için gereklidir.
2
Failin ve yapının birbirini nasıl etkilediğini analiz et.
Yapı (anarşi, normlar), devletlere kimlik ve çıkar sağlar; devletler ise etkileşimleri (sosyal pratikler) ile yapıyı var eder.
Karşılıklı kuruluşun mekanizmasını (sosyal pratikler) anlamak doğru cevabı netleştirir.
3
Seçeneklerdeki kuramsal ayrımları değerlendir.
Diğer seçeneklerin neorealist yapısalcılık veya rasyonalist bireycilik yansıttığı, sadece belirtilen ifadenin inşacı diyalektiği sunduğu görüldü.
Çeldiricilerin hangi kuramsal hatalara dayandığını elemek sonuca ulaştırır.

Anahtar Kavram

Karşılıklı Kuruluş (Mutual Constitution)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ajan-Yapı (Fail-Yapı) Sorunu ve Karşılıklı Kuruluş

Bu konudan daha fazla soru