Soru

Zorluk: OrtaAjan-Yapı (Fail-Yapı) Sorunu ve Karşılıklı Kuruluş

Uluslararası ilişkilerde ontolojik bir tartışma olan fail-yapı (agent-structure) sorunu, inşacı (konstrüktivist) kuram tarafından "karşılıklı kuruluş" (mutual constitution) ilkesiyle çözülmeye çalışılır. Bu perspektife göre, uluslararası sistemdeki aktörler ve yapı arasındaki ilişkiyi en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yapısal anarşinin, devletlerin kimlik ve çıkarlarından bağımsız olarak onların davranış kalıplarını tek yönlü ve zorunlu bir biçimde belirlemesidir.
  2. B
    Faillerin (devletlerin) rasyonel ve sabit çıkarlara sahip birimler olarak, uluslararası yapıyı sadece dışsal ve maddi bir kısıtlayıcı faktör olarak görmesidir.
  3. Faillerin sosyal pratikleri ve etkileşimleri yoluyla yapıyı inşa etmesi, yapının ise karşılığında bu faillerin kimlik ve çıkarlarını tanımlayarak onları mümkün kılmasıdır.Cevap
  4. D
    Fail ve yapının ontolojik olarak tamamen ayrışık olduğu ve sistemin sadece askeri güç kapasitelerinin dağılımı üzerinden analiz edilmesi gerektiğidir.
  5. E
    Uluslararası yapının (anarşinin), faillerin her türlü sosyal inşasından bağımsız olarak doğuştan gelen bir kaos durumunu ifade etmesidir.

Cevap

Faillerin sosyal pratikleri aracılığıyla yapıyı inşa etmesi ve yapının da faillerin kimliklerini şekillendirmesidir.
Doğru cevap, inşacı kuramın 'karşılıklı kuruluş' ilkesini tam olarak açıklamaktadır. Bu ilkeye göre devletler (failler) aralarındaki etkileşimler ve sosyal pratikler yoluyla uluslararası sistemin yapısını (normlar, kültür, kurallar) oluştururlar. Aynı zamanda bu oluşan yapı, devletlerin kendilerini nasıl tanımladıklarını (kimliklerini) ve ne istediklerini (çıkarlarını) şekillendirir.

Adım Adım Çözüm

1
İnşacı (konstrüktivist) kuramın temel ontolojik varsayımının belirlenmesi.
Fail (aktör) ve yapının birbirinden bağımsız olmadığı, birbirini etkilediği sonucuna varılır.
Ana akım kuramların aksine inşacılık, toplumsal gerçekliğin etkileşimle kurulduğunu savunur.
2
"Karşılıklı kuruluş" (mutual constitution) kavramının analiz edilmesi.
Döngüsel bir ilişkinin (Fail → Pratik → Yapı → Kimlik → Fail) varlığı saptanır.
Karşılıklı kuruluş, ne failin yapıya ne de yapının faile mutlak üstünlüğü olmadığını ifade eder.
3
Seçeneklerin bu döngüsel ilişki bağlamında değerlendirilmesi.
Sosyal pratiklerin yapıyı, yapının da kimlikleri kurduğu ifadeye ulaşılır.
İnşacı perspektif, maddi unsurlardan ziyade sosyal ve normatif süreçlere odaklanır.

Anahtar Kavram

Ajan-Yapı Sorunu ve Karşılıklı Kuruluş

İpuçları

1
İnşacılıkta fail ve yapı arasındaki ilişki doğrusal bir neden-sonuç ilişkisinden ziyade döngüsel bir varoluş ilişkisidir.

Daha Fazla Pratik

Alexander Wendt'in 'Anarchy is What States Make of It' makalesindeki ajan-yapı tartışmasını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla