Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKonsolosluk Memurlarının Ayrıcalık ve Bağışıklıkları

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, kabul eden devlette görev yapan meslekten bir konsolosluk memurunun ayrıcalık ve bağışıklıkları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Konsolosluk memurları, tıpkı diplomatik ajanlar gibi, kabul eden devletin ceza yargısından mutlak bir muafiyete sahiptir; bu nedenle işledikleri suçun niteliği ne olursa olsun tutuklanamazlar.
  2. Konsolosluk memurları resmi görevlerini yerine getirirken işledikleri fiillerden dolayı yargı bağışıklığından yararlansalar da; kabul eden devletin ülkesinde bir araç, gemi veya uçak kazasından dolayı üçüncü bir tarafça açılan zarar tazminatı davasında bu bağışıklık ileri sürülemez.Cevap
  3. C
    Meslekten bir konsolosluk memuru, ağır bir suç işlediği iddiasıyla yetkili adli makamın kararı olmaksızın, sadece emniyet birimlerinin inisiyatifiyle derhal tutuklanabilir ve yargılanabilir.
  4. D
    Konsolosluk memurları, kabul eden devletin mahkemelerinde tanıklık yapmaya çağrılamazlar; şayet çağrılırlarsa ve tanıklık yapmayı reddederlerse bu durum memura karşı cezai bir yaptırım uygulanmasını gerektirir.
  5. E
    Gönderen devlet, konsolosluk memurunun bağışıklığından feragat ettiğini bildirse dahi, bu feragat memurun kişi dokunulmazlığını kapsamaz ve memur hiçbir şekilde yargılanamaz.

Cevap

Konsolosluk memurları resmi görevleri kapsamındaki fiiller için bağışıklığa sahip olsalar da, trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında bu bağışıklık geçerli değildir.
Doğru yanıt olan ifade, 1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 43. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendine dayanmaktadır. Bu maddeye göre, kabul eden devlette bir araç, gemi veya uçak kazasından dolayı üçüncü bir tarafın uğradığı zararın tazmini için açılan davalarda, konsolosluk memurları görevsel bağışıklıklarını ileri süremezler. Bu, uluslararası hukukta konsolosluk bağışıklığının en önemli ve sınavda sıkça sorulan istisnalarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Bağışıklık türünü belirleme
Konsolosluk memurlarının bağışıklığının 'görevsel' (functional) olduğu saptanır.
1963 Viyana Sözleşmesi madde 43/1 uyarınca bağışıklık resmi görevlerle sınırlıdır.
2
Yargı bağışıklığı istisnalarını inceleme
Tazminat davalarına ilişkin özel bir istisna tespit edilir.
Sözleşme madde 43/2-b, trafik kazası kaynaklı tazminat davalarında (fiil görev icabı olsa bile) bağışıklığın ileri sürülemeyeceğini hükme bağlar.
3
Kişi dokunulmazlığı sınırlarını kontrol etme
Ağır suçlar için bir istisna olduğu görülür.
Madde 41 uyarınca, ağır bir suç hali ve adli makam kararıyla tutuklama mümkündür.

Anahtar Kavram

Konsolosluk memurlarının görevsel bağışıklığının sınırları ve trafik kazası istisnası.
Bu soruyu puanla

Konular

Konsolosluk Memurlarının Ayrıcalık ve Bağışıklıkları