Egemen iki devlet arasında suçluların iadesi ve adli yardımlaşma konularını düzenleyen kapsamlı bir antlaşma müzakere edilmiştir. Müzakereler sonucunda metin, devletlerin tam yetkili temsilcileri tarafından imzalanmış; ancak metinde, antlaşmanın yürürlüğe girmesi için tarafların iç hukuklarındaki onaylama (ratifikasyon) sürecinin tamamlanması gerektiği açıkça belirtilmiştir.
Bununla birlikte, antlaşmanın gizli tutulan bir ek maddesinde, 'tarafların olağanüstü ulusal güvenlik tehdidi hissettikleri durumlarda, iade edilen şüphelileri hiçbir yargısal güvence olmaksızın alıkoyabileceği ve bilgi almak amacıyla ağır fiziksel baskı (işkence) uygulayabileceği' düzenlenmiştir.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, bu antlaşmanın hukuki durumu ve yapım aşamalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Antlaşma, emredici kurallara (jus cogens) aykırı bir hüküm içerdiğinden yapıldığı andan itibaren kesin hükümsüzdür (mutlak butlan) ve onaylama süreci tamamlansa dahi geçerlilik kazanamaz.Cevap
- Bİmza işlemi tamamlandığından, taraflar onaylama gerçekleşene kadar antlaşmanın konu ve amacını ortadan kaldıracak eylemlerden kaçınmakla yükümlüdür; dolayısıyla ek madde onaylamaya kadar geçici olarak uygulanabilir.
- CTemsilcilerin metni imzalamasıyla birlikte antlaşma bağlayıcılık kazanmıştır, ancak uluslararası hukuka aykırı olan gizli ek madde antlaşmadan ayrılarak (kısmi butlan) iptal edilir.
- DTemsilcilerin emredici kurallara aykırı bir metne imza atması devlet adına açık bir yetki aşımı (ultra vires) niteliğinde olduğundan, devletler bu yetki aşımını ileri sürerek onaylamaktan vazgeçme hakkına sahiptir.
- EEmredici kurallara aykırılığın tespit edilebilmesi ve antlaşmanın geçersiz kılınabilmesi için Uluslararası Adalet Divanının zorunlu yargı yetkisinin taraflarca önceden kabul edilmiş olması şarttır.