Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSorumluluğun Kurucu Unsurları

Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından 20012001 yılında hazırlanan ve devletin sorumluluğunu 'tali kurallar' (secondary rules) seviyesinde kodifiye eden Taslak Maddeler ışığında, sorumluluğun kurucu unsurları ve bu unsurların birincil kurallar (primary rules) ile ilişkisi bağlamında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Genel rejimde sorumluluk sadece 'isnadiyet' ve 'yükümlülük ihlali' unsurlarına dayanır; zarar veya kusur gibi unsurlar ise genel kurucu şartlar olmayıp ancak ilgili 'birincil kural' (primary rule) tarafından öngörüldüğünde önem kazanır.Cevap
  2. B
    Bir davranışın devlete isnat edilebilirliği (sübjektif unsur), sadece ilgili devlet görevlisinin resmi yetkileri dahilinde hareket etmesine bağlıdır; yetki aşımı (ultra vires) durumunda sorumluluğun kurucu unsurları oluşmaz.
  3. C
    Uluslararası sorumluluğun doğması için somut bir maddi zararın varlığı, ILC Taslak Maddeleri'nde hukuka aykırılığı tamamlayan üçüncü bir genel kurucu unsur olarak zorunlu tutulmuştur.
  4. D
    Tali kurallar (secondary rules), devletlerin egemenlik haklarını ve diplomatik dokunulmazlıklarını düzenleyen temel yükümlülükleri kapsayan hiyerarşik bir kategoriye karşılık gelir.
  5. E
    Devletin sorumluluğu için failin sübjektif kastı veya ihmali (kusur), objektif ihlal unsurunun varlığından bağımsız olarak her zaman aranması gereken asli ve kurucu bir şarttır.

Cevap

Uluslararası sorumluluğun doğması için genel rejimde sadece isnadiyet ve yükümlülük ihlali yeterli olup; zarar ve kusur ancak ilgili birincil kuralın içeriği gerektiriyorsa kurucu unsur niteliği kazanır.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun 20012001 Taslak Maddeleri, devletin sorumluluğunu 'tali kurallar' çerçevesinde düzenler. Bu rejime göre, bir fiilin uluslararası sorumluluk doğurması için iki unsur bir arada bulunmalıdır: Fiilin devlete atfedilebilir olması (isnadiyet) ve fiilin devletin bir uluslararası yükümlülüğünü ihlal etmesi. 'Zarar' ve 'kusur', bu genel rejimde kurucu unsurlar arasında sayılmamıştır; çünkü birincil kural (örneğin bir sınır ihlali yasağı) zarar şartı aramaksızın ihlali yasaklamış olabilir. Bu kavramlar ancak ihlal edilen kuralın kendisi (birincil kural) tarafından şart koşulmuşsa önem arz eder.

Adım Adım Çözüm

1
Kural Kategorilerini Ayırt Et
Birincil kurallar (maddi yükümlülükler) ve Tali kurallar (sorumluluk rejimi) ayrımı yapıldı.
ILC 2001 Taslak Maddeleri'nin 'tali kural' niteliğinde olduğunu anlamak, genel geçer unsurları belirlemek için şarttır.
2
ILC Madde 2'yi Analiz Et
Sorumluluğun iki unsuru belirlendi: 1. Davranışın devlete isnat edilebilirliği, 2. Davranışın yükümlülük ihlali teşkil etmesi.
Bu iki unsur, genel sorumluluk hukukunda sorumluluğun doğması için gerekli ve yeterli olan kümülatif şartlardır.
3
Zarar ve Kusur Kavramlarını Değerlendir
Zarar ve kusurun genel birer kurucu unsur olmadığı, sadece 'lex specialis' durumlarda aranabileceği saptandı.
Uluslararası hukukta birçok kural (örneğin hava sahası ihlali) zarar doğmasa dahi sorumluluk tetiklediğinden, zarar genel bir unsur değildir.

Anahtar Kavram

Tali Kurallar (Secondary Rules) ve Sorumluluğun Unsurları
Bu soruyu puanla

Konular

Sorumluluğun Kurucu Unsurları

Bu konudan daha fazla soru