Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorUluslararası Antlaşmalar

19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 2121. maddesinin 33. fıkrası uyarınca; bir devlet, diğer bir devletin çok taraflı bir antlaşmaya koyduğu çekinceye (reservation) karşı antlaşmanın kendi aralarında yürürlüğe girmesine engel olmayan bir itirazda (yalın itiraz) bulunmuşsa, bu durumun taraflar arasındaki antlaşma ilişkisine etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İtiraz eden devlet antlaşmanın bütünüyle yürürlüğe girmesine karşı çıkmadığı sürece, çekinceye konu olan hükümler çekincenin kapsamı ölçüsünde bu iki devlet arasında uygulanmaz.Cevap
  2. B
    İtiraz sonucunda antlaşma, çekince koyan devletin öngördüğü sınırlamalarla değil, antlaşmanın orijinal metniyle taraflar arasında eksiksiz bir şekilde uygulanmaya devam eder.
  3. C
    Çekinceye konu olan hüküm emredici bir nitelik (jus cogens) taşıyorsa, itirazın türüne bakılmaksızın antlaşma bu devletler arasında mutlak butlanla sakatlanarak geçersiz sayılır.
  4. D
    İtiraz, antlaşmanın ilgili hükmünü bir 'yardımcı kaynak' statüsüne indirger ve bu hükmün uygulanması sadece Uluslararası Adalet Divanı'nın vereceği bir karara bağlı hale gelir.
  5. E
    Bir devletin çekinceye karşı sunduğu itiraz gerekçeleri, antlaşmanın o iki devlet arasındaki yorumlanmasında tek asli kaynak niteliği kazanarak diğer tüm belgelerin önüne geçer.

Cevap

İtiraz eden devlet antlaşmanın bütünüyle yürürlüğe girmesine karşı çıkmadığı sürece, çekinceye konu olan hükümler çekincenin kapsamı ölçüsünde bu iki devlet arasında uygulanmaz.
Doğru yanıt, 19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 21/321/3. maddesindeki temel kuralı yansıtmaktadır. Bir devlet, bir çekinceye itiraz ederken antlaşmanın bütünüyle yürürlüğe girmesine açıkça karşı çıkmazsa (yalın itiraz), antlaşma o iki devlet arasında yürürlüğe girer. Ancak, çekincenin konulduğu hüküm taraflar arasındaki ilişkide çekincenin sınırları dahilinde uygulanmaz. Bu durum 'olumsuz karşılıklılık' olarak da adlandırılır ve hükmün taraflar arasında yok sayılması sonucunu doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
Durumun tespiti ve itiraz türünün ayrıştırılması
Soruda bir devletin çekince koyduğu, diğerinin ise antlaşmanın yürürlüğe girmesine engel olmayan (yalın) itirazda bulunduğu saptanmıştır.
Viyana Sözleşmesi'nde itirazlar 'yalın' ve 'nitelikli' (yürürlüğe girmeyi engelleyen) olarak ikiye ayrılır.
2
19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi Madde 21/321/3 hükmünün incelenmesi
İlgili madde uyarınca; itiraz eden devlet antlaşmanın yürürlüğe girmesine engel olmamışsa, antlaşma yürürlüğe girer ancak tartışmalı hüküm 'çekincenin kapsamı ölçüsünde' devre dışı kalır.
Çekincenin 'dışlayıcı etkisi' (exclusionary effect), itiraz eden tarafın rızası olmayan bir hükümle bağlı kılınmamasını sağlar.
3
Sonucun formüle edilmesi
Devletler arasındaki ilişkide antlaşma geçerlidir ancak çekinceye konu olan madde sanki hiç yokmuş gibi davranılır.
İtiraz, çekinceyi kabul etmekle aynı sonucu doğurmaz; kabulde hüküm çekinceli haliyle uygulanırken, itirazda hüküm hiç uygulanmaz.

Anahtar Kavram

Çekinceye Yapılan İtirazın Hukuki Sonuçları (Viyana Sözleşmesi Madde 21/321/3)

Alternatif Yöntem

Çekince ve itiraz ilişkisini şu basit denklemle kodlayabilirsiniz: Çekince + Kabul = Hüküm çekinceli haliyle uygulanır. Çekince + Yalın İtiraz = Hüküm hiç uygulanmaz. Çekince + Nitelikli İtiraz = Antlaşma o iki devlet arasında hiç yürürlüğe girmez.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Antlaşmalar

Bu konudan daha fazla soru