Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKutupluluk ve Sistem Türleri

Uluslararası ilişkiler disiplininde sistemin 'kutupluluğu' (polarity) ile istikrar arasındaki ilişki, özellikle yapısal (neo) realizm bağlamında temel tartışma konularından biridir. Kenneth Waltz'un neorealist teorisi, gücün sistemik dağılımına ve büyük güçlerin sayısına odaklanarak hangi sistemin daha az büyük savaş riski barındırdığını inceler. Buna göre, Kenneth Waltz'un sistem türleri ve istikrar yaklaşımı dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İki kutuplu sistemler, süper güçlerin yalnızca birbirlerinden kaynaklanan tehditlere odaklanması ve yanlış hesaplama ihtimalinin düşük olması nedeniyle çok kutuplu sistemlerden daha istikrarlıdır.Cevap
  2. B
    Çok kutuplu sistemler, devletlerin daha esnek ittifaklar kurmasına olanak tanıdığı için iki kutuplu sistemlere göre her zaman daha az çatışma riski barındırır.
  3. C
    Tek kutuplu bir uluslararası sistemde hegemon gücün varlığı, sistemdeki anarşik yapıyı tamamen ortadan kaldırdığı için mutlak barış garanti altındadır.
  4. D
    Kutupluluk analizi, devlet yöneticilerinin dış politika kararlarına ve bireysel algılarına odaklanarak sistemin istikrarını ve barış ihtimalini açıklar.
  5. E
    Uluslararası sistemde kutup sayısının artması, devletlerin etkileşimini yoğunlaştırarak sistemi kendiliğinden ortak normlara dayalı bir uluslararası topluma dönüştürür.

Cevap

Kenneth Waltz'un neorealist teorisine göre, iki kutuplu sistemlerin süper güçlerin yalnızca birbirlerine odaklanması ve yanlış hesaplama riskinin düşük olması sebebiyle çok kutuplu sistemlere göre daha istikrarlı olduğunu belirten ifadedir.
Kenneth Waltz, yapısal realizm kuramında iki kutuplu (bipolar) sistemlerin çok kutuplu (multipolar) sistemlere göre daha istikrarlı olduğunu, yani büyük güçler arası savaş ihtimalinin daha düşük olduğunu savunur. İki kutuplu sistemde sadece iki süper güç vardır; bu durum tehdit algısını netleştirir ve ittifakların katı, ancak stratejilerin esnek olmasını sağlar. Çok kutuplu sistemlerde ise müttefiklerin birbirini savaşa sürükleme (zincirlenme) veya dengeleme yükünü başkasına atma (buck-passing) riskleri yüksektir. Tehdidin kimden geleceğinin belirsizliği yanlış hesaplama riskini artırır. Bu nedenle Waltz'a göre iki kutupluluk en istikrarlı sistem türüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Kenneth Waltz'un neorealizm (yapısal realizm) yaklaşımında kutupluluk kavramının ve temel argümanlarının hatırlanması.
Waltz'un gücün sistemik dağılımına odaklandığı ve analizin yapı (sistem) düzeyinde yapıldığı saptanır.
Sorunun odağı yapısal realizm ve Kenneth Waltz olduğu için doğru analizin bu çerçevenin sınırları içinde kalması gerekir.
2
İki kutupluluk (bipolarity) ve çok kutupluluk (multipolarity) kavramlarının istikrar bağlamında Waltz tarafından nasıl karşılaştırıldığının değerlendirilmesi.
İki kutuplu sistemde karşılıklı tehdit algısının net olduğu, zincirlenme (chain-ganging) veya sorumluluğu başkasına atma (buck-passing) gibi sorunların azaldığı ve dolayısıyla yanlış hesaplama riskinin düşerek istikrarın arttığı belirlenir.
Sistem istikrarını belirleyen temel faktör, büyük güçlerin birbirlerinin niyetlerini ve güçlerini doğru hesaplayabilme yeteneğidir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin uluslararası ilişkiler teorileriyle eşleştirilerek yanlışların elenmesi.
Klasik realizme, anarşi yanılgısına, yanlış analiz düzeyine ve İngiliz Okulu'nun sistem/toplum ayrımına ait olan çeldirici ifadeler elenerek geriye iki kutupluluğun istikrarını savunan doğru ifade bırakılır.
Öğrencinin farklı teorik yaklaşımları ve kavramsal düzeyleri (anarşi, analiz düzeyleri) birbirine karıştırmadan doğru eşleştirmeyi yapması hedeflenir.

Anahtar Kavram

Kenneth Waltz'un Yapısal Realizminde Kutupluluk (Bipolarite ve Multipolarite) ile İstikrar İlişkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Kutupluluk ve Sistem Türleri

Bu konudan daha fazla soru