Examkin

Soru

Zorluk: Kolayİnsancıl Hukukun Temel İlkeleri

Bir silahlı çatışma sırasında, taarruz halindeki bir ordunun komutanı, stratejik öneme sahip ancak tamamen sivil nüfusun yaşadığı bir yerleşim birimine düşman unsurlarının sızdığı istihbaratını almıştır. Komutan, düşman tehdidini bertaraf etmenin acil ve mutlak bir 'askeri gereklilik' olduğunu belirterek, hedef gözetmeksizin tüm yerleşim alanının yoğun topçu ateşine tutulması emrini vermiştir.

İnsancıl hukukun temel ilkeleri dikkate alındığında, verilen bu emir ve emrin dayandırıldığı hukuki gerekçe için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Düşman unsurlarının sivil yerleşim yerine sızması, Cenevre Hukuku'nun sivillere sağladığı mutlak korumayı kendiliğinden ortadan kaldırır.
  2. B
    Askeri gereklilik kavramı, çatışmayı kazanmak için her türlü yöntemi mubah kıldığından, sivil kayıplar yaşansa dahi söz konusu emir hukuka uygundur.
  3. Askeri gereklilik ilkesi, sivil nüfus ile muharipler arasında ayrım yapma (ayırt etme) mutlak yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; bu nedenle emir insancıl hukuka aykırıdır.Cevap
  4. D
    Meşru müdafaa kapsamında hareket eden bir ordunun, kuvvet kullanırken orantılılık ve ayırt etme gibi savaş hukuku kurallarına uyma zorunluluğu bulunmaz.
  5. E
    Komutanın kararı, düşmanın yok edilmesi hedefiyle sivillerin zarar görmesi arasında bir denge kurduğu için orantılılık ilkesi gereği meşrudur.

Cevap

Askeri gereklilik ilkesinin, sivil nüfus ile muharipler arasında ayrım yapma (ayırt etme) mutlak yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını ve bu nedenle emrin insancıl hukuka aykırı olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifade, askeri gerekliliğin ayırt etme ilkesini bertaraf edemeyeceğini belirten ifadedir. Uluslararası insancıl hukukun en temel kuralı 'Ayırt Etme' (Distinction) ilkesidir. Çatışan taraflar, askeri hedefler ile sivil kişi ve mallar arasında her zaman ayrım yapmak zorundadır. Hedef gözetmeksizin yapılan ayrım gözetmeyen saldırılar, 'askeri gereklilik' bahanesiyle dahi meşrulaştırılamaz. Askeri gereklilik, yalnızca insancıl hukukun kurallarına uygun olan ve düşmanı yenmek için zaruri olan şiddet kullanımına cevaz verir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki askeri emrin niteliğini analiz etmek
Komutan, 'hedef gözetmeksizin' tüm sivil yerleşimi bombalama emri vermiştir.
Saldırının sivilleri ve askeri hedefleri ayırt edip etmediğini belirlemek.
2
Emrin dayandırıldığı gerekçeyi insancıl hukuk kurallarıyla karşılaştırmak
Gerekçe 'askeri gereklilik' olarak sunulmuştur, ancak insancıl hukukta ayırt etme ilkesi mutlaktır.
Askeri gerekliliğin, sivilleri doğrudan hedef almayı veya ayrım gözetmeyen saldırıları meşrulaştırıp meşrulaştırmayacağını tespit etmek.
3
Doğru hukuki sonucu çıkarmak
Askeri gereklilik, sivillere yönelik ayrım gözetmeyen bir saldırının (ayırt etme ilkesi ihlalinin) hukuki mazereti olamaz.
İnsancıl hukukun temel koruyucu normlarının önceliğini vurgulamak.

Anahtar Kavram

İnsancıl hukukta Ayırt Etme (Distinction) ve Askeri Gereklilik (Military Necessity) ilişkisi
Bu soruyu puanla

Konular

İnsancıl Hukukun Temel İlkeleri

Bu konudan daha fazla soru