Realizm ve Neorealizm

E. H. Carr, uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu metinlerinden biri kabul edilen *Yirmi Yıl Krizi* adlı eserinde liberal düşünürlerin savunduğu "çıkarların uyumu" ($harmony$ $of$ $interests$) ilkesini sert bir dille eleştirir. Carr'a göre, bu kavramın uluslararası siyasetteki asıl işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Thucydides'in "Milos Diyaloğu", Machiavelli'nin "Prens" ve Hobbes'un "Leviathan" gibi klasik metinlerinde; uluslararası siyasetin temel yasaları evrensel ve değişmez kabul edilen "insan doğası" ($human$ $nature$) üzerinden açıklanmaktadır. Bu geleneğe göre uluslararası alan, devletlerin bekası ve gücü için rekabet ettiği, ahlaki mülahazaların ise bu gerçeklik karşısında ikincil kaldığı bir mecradır.

Bu perspektife göre, uluslararası politikadaki çatışma ve güç mücadelesinin ontolojik kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Kenneth Waltz tarafından sistemik bir çerçeveye oturtulan savunmacı realizm (defansif realizm) yaklaşımına göre; uluslararası sistemin anarşik yapısı devletleri, güç arayışı konusunda belirli bir sınırda durmaya ve statükoyu korumaya teşvik eder. Fazla güç biriktirmenin diğer devletleri dengeleme (balancing) davranışına iteceğini savunan bu kuramsal çerçeveye göre, rasyonel bir devletin uluslararası sistemdeki temel önceliği aşağıdakilerden hangisidir?

Hans Morgenthau, siyasal gerçekçiliğin dördüncü ilkesinde evrensel ahlaki ilkelerin devletlerin eylemlerine soyut ve genel halleriyle uygulanamayacağını, bu ilkelerin zaman ve mekânın somut şartları içerisinde süzülmesi gerektiğini savunur. Buna göre Morgenthau'ya göre, bir devlet adamının ahlaki bir eylemin siyasi sonuçlarını değerlendirirken rehber edinmesi gereken ve "siyasetin en yüce erdemi" olarak kabul edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kenneth Waltz'un yapısal realizm şemsiyesi altında geliştirdiği savunmacı (defansif) realizm kuramına göre; rasyonel bir devletin güç peşinde koşarken sergilediği "sınırlı güç arayışı" veya "statükocu" davranışının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası ilişkiler literatüründe ittifak teorilerini 'tehdit' kavramı yerine 'çıkar' kavramı üzerinden yeniden değerlendiren Randall Schweller, neorealizmin 'dengeleme' (balancing) varsayımına önemli eleştiriler getirmiştir. Schweller, devletlerin sadece güvenliklerini korumak için değil, aynı zamanda kazanç elde etmek için de ittifak kurabileceklerini savunur.

Buna göre, Schweller'ın 'Çıkar Dengesi' (Balance of Interests) teorisinde ifade edilen ve revizyonist bir gücün yanında yer alarak mevcut sistemin değişiminden fayda sağlamayı amaçlayan 'çakal vagonlaması' (jackal bandwagoning) davranışının temel motivasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Thucydides, *Peloponnesos Savaşları Tarihi* adlı eserinde Atina İmparatorluğu'nun yayılmacılığını ve devletlerin eylemlerini motive eden üç temel unsura vurgu yapar: "korku" (phobos), "şeref" (time) ve "çıkar" (ophelia). Thucydides’in bu üçlü motivasyon kaynağına dayanan analizi, Klasik Realizmde uluslararası çatışmanın kaynağına dair aşağıdaki varsayımlardan hangisini temellendirmektedir?

Uluslararası sistemin işleyişini ve büyük güçler arasındaki statü değişimini açıklamaya çalışan Güç Geçişi Teorisi (Power Transition Theory), sistemik istikrarın bozulmasını ve büyük çaplı savaşların çıkmasını sadece güçlerin birbirine yaklaşmasıyla (parite) açıklamaz. A.F.K. Organski'ye göre, yükselen bir gücün mevcut lider devlete meydan okuması ve sistemik bir savaşa yol açması için parite ile birlikte bulunması gereken temel ön koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Kenneth Waltz, yapısal realizm (neorealizm) kuramını geliştirirken Klasik Realizmin güce (power) bakış açısını eleştirmiş ve gücün sistem içindeki işlevini farklı bir zemine oturtmuştur. Waltz'a göre devletlerin nihai amacı Klasik Realistlerin iddia ettiği gibi güç maksimizasyonu değil, sistem içindeki konumlarını korumak ve varlıklarını sürdürmektir. Bu bağlamda güç, kendi başına bir amaç değil, güvenliği sağlamaya yönelik bir "araç" olarak görülür.

Buna göre, Kenneth Waltz'un neorealizm yaklaşımında devletlerin güç karşısındaki temel tutumu aşağıdakilerden hangisidir?

John Mearsheimer tarafından savunulan Saldırgan Realizm (Ofansif Realizm) teorisine göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı ve devletlerin birbirlerinin niyetlerinden hiçbir zaman tam olarak emin olamamaları, devletleri aşağıdaki davranış kalıplarından hangisine yöneltmektedir?

Uluslararası ilişkiler disiplininde klasik realizmin öncüsü sayılan Hans Morgenthau, *Uluslararası Politika* adlı eserinde siyasal gerçekçiliğin beşinci ilkesini açıklarken; devletlerin kendi ahlaki amaçlarını evrensel ahlaki yasalarla özdeşleştirmesinin doğuracağı tehlikelere dikkat çeker. Morgenthau'ya göre, bir ulusun kendi değerlerini tüm dünya için geçerli mutlak doğrular olarak görmesi, dış politikayı rasyonel bir zeminden uzaklaştırarak çatışmacı bir 'haçlı seferi' (crusade) anlayışına sürükleyebilir.

Buna göre Hans Morgenthau, beşinci ilke aracılığıyla aşağıdakilerden hangisini vurgulamaktadır?

Kenneth Waltz, yapısal realizm kuramında uluslararası sistemin yapısını belirleyen unsurları analiz ederken devletleri "benzer birimler" (like units) olarak tanımlar. Waltz'a göre devletlerin iç yapılarındaki farklılıklar (rejim tipi, ideoloji vb.), uluslararası sistem düzeyinde gerçekleşen sonuçları açıklamakta yetersiz kalmaktadır.

Buna göre, Kenneth Waltz'ın kuramında devletlerin "işlevsel" olarak birbirine benzemesinin ve benzer davranış kalıpları sergilemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası sistemin anarşik yapısını veri kabul eden Kenneth Waltz ve takipçileri, devletlerin güç peşinde koşarken sergiledikleri 'oto-kontrol' (restraint) davranışını savunmacı realizm çerçevesinde açıklar. Bu teorik yaklaşıma göre, bir devletin kapasitesini aşırı düzeyde artırmasının sistem tarafından 'cezalandırılacağını' ve bu nedenle rasyonel olmadığını öne süren temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Stephen Walt, devletlerin sadece gücü değil, tehdidi dengelediğini savunarak neorealist literatüre önemli bir katkı yapmıştır. Ancak Randall Schweller, Walt'ın bu "Tehdit Dengesi" (Balance of Threat) yaklaşımının neorealizmin "statüko yanlılığı" (status quo bias) sorununu aşamadığını iddia ederek "Çıkar Dengesi" (Balance of Interests) kavramını önermiştir. Buna göre Schweller'ın bu teorik çerçevede öne sürdüğü ve Walt'ın analizinden sapan temel iddiası aşağıdakilerden hangisidir?

Yapısal realizm (neorealizm) literatüründe, özellikle güç dağılımının çok kutuplu olduğu sistemlerde devletlerin karşılaştıkları bir dış tehdidi bizzat dengelemek yerine; bu tehdidi durdurma ve askeri/ekonomik maliyetini üstlenme görevini sistemdeki diğer aktörlerin üzerine bırakma stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Neoklasik realizm, uluslararası sistemden gelen baskıların devletlerin dış politikalarına doğrudan yansımadığını; bu baskıların birim düzeyindeki faktörler tarafından işlendiğini savunur. Bu kuramsal çerçevede, bağımsız değişken olan sistemik teşvikler ile bağımlı değişken olan dış politika çıktıları arasındaki süreci şekillendiren "ara değişkenler" (intervening variables) arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Yapısal realizm perspektifinden bakıldığında; uluslararası sistemdeki aktörlerin demokratik, otoriter, kapitalist veya sosyalist olmalarından bağımsız olarak, sistemin sunduğu kısıtlamalar çerçevesinde birbirlerine benzer şekilde hareket etmeleri beklenir. Kenneth Waltz'a göre, sistemin anarşik doğası gereği ortaya çıkan 'sosyalleşme' (socialization) ve 'rekabet' (competition) süreçlerinin devletler üzerindeki temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

E. H. Carr, uluslararası politikada sıklıkla başvurulan "evrensel ahlak" ve "insanlığın ortak çıkarı" gibi kavramların, aslında statükodan memnun olan egemen güçler tarafından kendi politikalarını savunmak için kullanıldığını ileri sürer. Carr'ın bu yaklaşımına göre, egemen devletlerin kendi ulusal çıkarlarını tüm dünyanın çıkarıymış gibi sunmalarının temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

John Herz tarafından literatüre kazandırılan ve Robert Jervis tarafından detaylandırılan "Güvenlik İkilemi" ($Security$ $Dilemma$) kavramı; bir devletin kendi güvenliğini artırmaya yönelik attığı adımların, diğer devletler tarafından bir tehdit olarak algılanması ve onların da benzer karşı önlemler almasıyla sonuçlanan trajik bir sarmalı ifade eder. Bu sarmalın ortaya çıkmasına neden olan ve devletlerin diğerlerinin niyetlerinden asla tam olarak emin olamamalarına yol açan temel yapısal dinamik aşağıdakilerden hangisidir?

Niccolò Machiavelli, *Prens* adlı eserinde başarılı bir hükümdarın hem "aslan" hem de "tilki" gibi davranması gerektiğini; aslan gibi zor kullanma ve şiddet kapasitesine, tilki gibi ise kurnazlık ve stratejik akıl becerisine sahip olmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir. Bu benzetme, Klasik Realist devlet yönetimi (statecraft) anlayışının temel taşlarından biridir.

Buna göre Machiavelli'nin bu ünlü benzetmesi, Klasik Realizmin güç ve siyaset anlayışına dair aşağıdaki çıkarımlardan hangisini en net şekilde desteklemektedir?