Soru

Zorluk: ZorKanser Epidemiyolojisi ve Karsinogenez

Karsinogenez sürecinde rol oynayan tümör baskılayıcı genler; hücre proliferasyonu, farklılaşması ve ölümünü doğrudan denetleyen "gatekeeper" (kapı bekçisi) genler ile genomik bütünlüğü koruyarak mutasyon birikimini dolaylı yoldan engelleyen "caretaker" (bakıcı) genler olarak sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıda verilen gen ve karsinogenezdeki temel moleküler fonksiyonu eşleştirmelerinden hangisi, "caretaker" özelliğine sahip bir geni temsil etmektedir?

  1. A
    RBRB geni – G1G1 fazından SS fazına geçişin kısıtlanması
  2. MSH2MSH2 geni – DNA replikasyonu sırasında oluşan baz eşleşme hatalarının düzeltilmesiCevap
  3. C
    APCAPC geni – Sitoplazmik β\beta-katenin yıkımının sağlanarak WntWnt yolağının baskılanması
  4. D
    VHLVHL geni – Hipoksi ile indüklenen faktörlerin (HIFHIF) ubikuitinasyonu ve yıkımı
  5. E
    PTENPTEN geni – Fosfatidilinositol-3-kinaz (PI3KPI3K) yolağının antagonize edilmesi

Cevap

DNA replikasyonu sırasında oluşan baz eşleşme hatalarının düzeltilmesinden sorumlu olan MSH2MSH2 geni, caretaker (bakıcı) bir tümör baskılayıcı gendir.
DNA replikasyonu sırasında meydana gelen baz eşleşme hatalarını (mismatch) tanıyan ve onaran MSH2MSH2 geni, caretaker (bakıcı) sınıfında yer alan bir tümör baskılayıcı gendir. Bu genlerin inaktivasyonu, hücre döngüsü üzerinde doğrudan bir hızlandırıcı etki yaratmaz; ancak DNA'da mutasyonların hızla birikmesine (mutatör fenotip) ve sonuç olarak gatekeeper genlerde veya onkogenlerde ikincil mutasyonların oluşmasına zemin hazırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tümör baskılayıcı genlerin fonksiyonel sınıflandırmasını analiz et.
Gatekeeper genlerin hücre çoğalmasını/ölümünü doğrudan kontrol ettiği, caretaker genlerin ise DNA onarımı yoluyla genomu koruduğu belirlendi.
Caretaker ve gatekeeper ayrımı, karsinogenez mekanizmasının temelini oluşturur.
2
Seçeneklerdeki genlerin moleküler rollerini değerlendir.
RBRB, APCAPC, VHLVHL ve PTENPTEN hücre büyüme sinyalleri veya döngü kontrolü ile ilişkilidir; MSH2MSH2 ise DNA onarımı (MMR) ile ilişkilidir.
Genlerin spesifik biyokimyasal yollarını bilmek doğru sınıflandırmayı sağlar.
3
Caretaker tanımına uyan gen-fonksiyon çiftini seç.
MSH2MSH2 geninin DNA uyumsuzluk onarımı (mismatch repair) fonksiyonu, caretaker tanımına tam olarak uymaktadır.
DNA onarım sistemindeki defektler (HNPCC/Lynch sendromu gibi) genomik instabiliteye yol açan caretaker inaktivasyonu örnekleridir.

Anahtar Kavram

Tümör baskılayıcı genlerin Gatekeeper ve Caretaker olarak sınıflandırılması.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla