Soru

Zorluk: OrtaRibozomlar ve Proteazomlar

Hücre döngüsünün kontrolünde görevli sitozolik bir proteinin (örneğin siklinler) sentezinin gerçekleştiği ribozom grubu ve fonksiyonunu tamamladıktan sonra yıkımını sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. A
    Granüllü Endoplazmik Retikulum — Lizozomal asit hidrolazlar
  2. Serbest Poliribozomlar — Ubikitin-Proteazom SistemiCevap
  3. C
    Granüllü Endoplazmik Retikulum — Peroksizomal oksidasyon
  4. D
    Serbest Poliribozomlar — Klatrin bağımlı endositoz
  5. E
    Mitokondriyal Ribozomlar — Otofaji

Cevap

Söz konusu protein serbest poliribozomlarda sentezlenir ve Ubikitin-Proteazom Sistemi (UPS) ile yıkılır.
Hücre biyolojisinin temel kuralı olan 'Protein Hedefleme' (Sorting) prensibine göre; sitozolde, çekirdekte, mitokondride veya peroksizomda görev yapacak proteinler sitoplazmadaki serbest poliribozomlarda sentezlenir. Bu proteinlerden hücre döngüsü kontrolcüsü olan siklinler gibi kısa ömürlü düzenleyici proteinler, görevleri bittiğinde veya hatalı katlandıklarında ubikitin ile işaretlenerek sitozoldeki 26S Proteazom kompleksi tarafından ATP harcanarak yıkılırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Proteinin yerleşim yerini belirle
Soru kökünde proteinin 'sitozolik' olduğu ve hücre döngüsünde görev aldığı (yani hücre içinde kalacağı) belirtilmiştir.
Proteinlerin sentezleneceği ribozom türü, proteinin son varış yerine göre belirlenir.
2
Sentez yerini tespit et
Sitozol, çekirdek ve mitokondriye (kısmen) gidecek proteinler sitoplazmada serbest haldeki poliribozomlarda sentezlenir.
Granüllü ER üzerindeki ribozomlar ise salgı, plazma zarı ve lizozom proteinlerini sentezler.
3
Yıkım mekanizmasını belirle
Kısa ömürlü, düzenleyici sitozolik proteinler (siklinler gibi) özgül olarak poli-ubikitinlenerek 26S proteazom kompleksinde yıkılırlar.
Lizozomlar daha çok uzun ömürlü proteinlerin, organellerin (otofaji) ve hücre dışından alınan maddelerin yıkımından sorumludur.

Anahtar Kavram

Protein Hedefleme ve Yıkım Yolları

İpuçları

1
Protein hücre içinde (sitozolde) kalacaksa, zarlı bir organel olan ER'ye girmesine gerek yoktur.
2
Hücre döngüsü proteinleri (siklinler) çok hızlı yıkılmalıdır; bu hassas kontrolü lizozom gibi genel bir 'çöp kutusu' değil, daha spesifik bir moleküler makine yapar.

Daha Fazla Pratik

Sinyal peptidi (Signal Peptide) taşıyan proteinlerin sentez süreci ile ilgili bir soru çözerek GER ve serbest ribozom ayrımını pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla