Ökaryotik hücrelerde protein homeostazının (proteostaz) sürdürülmesinde rol oynayan ribozomlar ve proteazomların yapısal ve fonksiyonel organizasyonuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- proteazom kompleksi, ubikuitinle işaretlenmiş proteinlerin yıkımı için ATP enerjisine ihtiyaç duyarken; sitozolde serbest bulunan ribozomlar çekirdek, mitokondri ve peroksizomlara hedeflenecek proteinlerin sentezinden sorumludur.Cevap
- BÖkaryotik sitozolik ribozomlar, ve alt birimlerinin birleşmesiyle oluşan sedimentasyon katsayısına sahip ribonükleoprotein kompleksleridir.
- CProteazomlar, lizozomal asit hidrolazlar gibi proteinleri non-spesifik bir şekilde ve metabolik enerji (ATP) harcamadan parçalayan yapılardır.
- DHücre dışına salgılanacak proteinler ile lizozomal enzimlerin translasyon süreci, sitozolde serbest halde bulunan poliribozomlarda başlayıp biter.
- EProteazomun çekirdek (core) silindiri, hedef proteinin ubikuitin zincirini tanıyan ve proteinin üçüncül yapısını çözerek (unfolding) kanala girmesini sağlayan regülatör bölgedir.
Cevap
Proteazomal yıkım ubikuitin ve ATP bağımlı bir süreçtir; serbest ribozomlar ise çekirdek, mitokondri ve peroksizom proteinlerini sentezlemekle görevlidir.
Proteazomlar, sitozoldeki hatalı veya ömrünü tamamlamış proteinleri yıkmak için kompleksini (19S + 20S + 19S) kullanır ve bu süreç ubikuitin etiketi ile ATP enerjisine bağımlıdır. Aynı zamanda, sitozolde serbest halde bulunan ribozomlar; sitozolün kendi proteinleri ile birlikte çekirdek, mitokondri ve peroksizomlara gönderilecek proteinlerin translasyonundan sorumludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ökaryotlarda ribozomlar () sentez yerlerine göre proteinleri farklı organellere yönlendirirken, proteazomlar () ubikuitin ve ATP yardımıyla protein yıkımını (degradasyon) gerçekleştirir.
İpuçları
1
Ökaryotik ve prokaryotik ribozomların sedimentasyon katsayılarını (S değerleri) hatırlayın.
2
Proteazomal yıkım için proteinlerin 'ölüm öpücüğü' olarak bilinen bir molekülle işaretlenip işaretlenmediğini ve enerji ihtiyacını düşünün.
3
Çekirdek ve peroksizom gibi organellere gidecek proteinlerin sentez yerinin GER mi yoksa serbest ribozomlar mı olduğunu sorgulayın.
Daha Fazla Pratik
Proteazomların ve birimlerinin spesifik görevlerini ve ubikuitinasyon basamaklarını (E1, E2, E3 enzimleri) tekrar etmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s