Yüksek dozda iyodür alımını (örneğin Lugol solüsyonu kullanımı) takiben tiroid bezinde organifikasyonun ve hormon sentezinin geçici olarak baskılandığı 'Wolff-Chaikoff' etkisi gözlenir. Ancak bu baskılanma süreci kalıcı değildir; tiroid bezi birkaç gün içerisinde bu etkiden kurtularak hormon sentezini normale döndürür.
Klinik pratikte hipertiroidi krizinde de faydalanılan bu 'Wolff-Chaikoff etkisinden kaçış' (escape) fenomeninin altında yatan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Hücre içi iyodür konsantrasyonundaki artışa sekonder olarak bazolateral membrandaki simporter (NIS) ekspresyonunun azalması ve hücreye iyodür girişinin kısıtlanmasıCevap
- BTiroid peroksidaz (TPO) enziminin yüksek iyot varlığında allosterik olarak aktive olması ve artan iyot yükünü hızla organifiye etmeye başlaması
- CTSH reseptör duyarlılığının (up-regülasyon) artması sonucu düşük TSH seviyelerinde bile kolloid endositozunun kompanse edici şekilde hızlanması
- DTiroglobulin sentezinin mRNA düzeyinde aşırı indüklenerek hücre içindeki serbest iyodun depolama kapasitesinin artırılması
- EApikal membrandaki pendrin taşıyıcısının aktivitesinin artırılarak hücre içindeki iyodun hızla lümene boşaltılması
Cevap
Wolff-Chaikoff etkisinden kaçışın temel mekanizması, hücre içi iyodür artışına bağlı olarak simporter (NIS) ekspresyonunun ve aktivitesinin azalmasıdır.
Wolff-Chaikoff etkisi, yüksek dozda iyot alımıyla TPO enziminin inhibe edilmesidir. Bu durumdan 'kaçış' ise, hücrenin bu yüksek iyot girişini durdurmasıyla gerçekleşir. Hücre içi iyodür konsantrasyonu arttığında, NIS (Sodyum-İyodür simporter) ekspresyonu azalır; bu da hücreye giren iyodu azaltarak hücre içi seviyenin normale dönmesini ve TPO üzerindeki blokajın kalkmasını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tiroid Oto-regülasyonu ve NIS Down-regülasyonu
Daha Fazla Pratik
Jod-Basedow fenomenini (iyoda bağlı hipertiroidi) araştırarak Wolff-Chaikoff etkisiyle farklarını karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s