Tiroid bezinin iyot metabolizması üzerindeki otoregülasyon mekanizmalarından biri olan Wolff-Chaikoff etkisinden 'kaçış' (escape) fenomeni, klinik olarak yüksek doz iyoda bağlı hipotiroidizmin neden genellikle geçici olduğunu açıklar. Bu kaçış sürecinde rol oynayan temel hücresel adaptasyon aşağıdakilerden hangisidir?
- simporter (NIS) proteininin ekspresyonunda azalma ile hücre içi iyodür seviyesinin düşürülmesiCevap
- BDolaşımdaki tiroid bağlayıcı globulin (TBG) seviyelerinin artırılarak serbest iyodun kanda tutulması
- CPendrin taşıyıcısının (Cl-/I- counter-transporter) aktivitesinin artırılarak lümene iyot çıkışının hızlandırılması
- DHücre içi Tip 1 deiyodinaz enzim aktivitesinin artırılarak iyodun tiroglobulinden ayrılmasının engellenmesi
- ETiroid peroksidaz (TPO) enziminin yüksek iyoda rağmen iyodinizasyon kapasitesini artıran yapısal değişikliğe uğraması
Cevap
Kaçış (escape) mekanizması, hücre bazal membranındaki Na+/I- simporter (NIS) proteininin ekspresyonunun azaltılarak hücre içine iyot girişinin kısıtlanması ve böylece hücre içi iyodür konsantrasyonunun tiroid peroksidaz (TPO) enzimini inhibe etmeyecek seviyelere çekilmesidir.
Doğru yanıt olan mekanizma, hücrenin NIS ekspresyonunu azaltarak içeriye iyot alımını durdurmasıdır. Wolff-Chaikoff etkisi sırasında TPO'nun inhibe olmasının sebebi hücre içindeki iyot fazlalığıdır. Hücre bu fazlalığı gidermek için giriş kapılarını (NIS) kapatır; böylece hücre içi iyot miktarı düşer ve TPO üzerindeki baskı kalkarak sentez devam eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tiroid Otoregülasyonu (Wolff-Chaikoff ve Kaçış)