Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorÖzel Bölge Dolaşımları

Arteriyel kan gazı analizinde PaCO2P_{a}CO_2 düzeyi normal sınırlarda (40 mmHg40 \text{ mmHg}) seyretmesine rağmen, kontrolsüz diyabetik ketoasidoz veya kronik böbrek yetmezliği gibi durumlara bağlı olarak plazma H+H^+ konsantrasyonu belirgin şekilde artmış (metabolik asidoz) bir hastada, serebral kan akımında (SKASKA) beklenen düzeyde bir artış gözlenmez. Buna karşın, arteriyel PaCO2P_{a}CO_2 düzeyindeki hafif bir artış bile SKASKA'da hızlı ve güçlü bir vazodilatör yanıt oluşturur.

Serebral dolaşımın bu seçici yanıt özelliğinin temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kan-beyin bariyerinin (KBB) hidrojen iyonları gibi yüklü partiküllere karşı permeabilitesinin çok düşük olması, ancak lipidde çözünen CO2CO_2'in bariyeri hızla geçerek perivasküler alandaki pHpH'ı düşürmesidir.Cevap
  2. B
    Serebral arteriyollerin sadece baroreseptör deşarjlarındaki ani değişikliklere yanıt verecek şekilde yüksek eşikli miyojenik reseptörlerle donatılmış olmasıdır.
  3. C
    Plazmadaki yüksek H+H^+ iyonlarının kanda bulunan karbonik anhidraz enzimi tarafından saniyeler içinde nötralize edilerek beyin dokusuna ulaşmasının tamamen engellenmesidir.
  4. D
    Serebral damarlarda sempatik vazokonstriktör tonusun, sistemik H+H^+ artışıyla birlikte logaritmik olarak artarak metabolik vazodilatör etkiyi maskelemesidir.
  5. E
    Serebral arteriyollerin düz kas hücrelerinde H+H^+ iyonlarına duyarlı kalsiyum kanalları yerine, sadece HCO3−HCO_3^- iyonlarına duyarlı potasyum kanallarının bulunmasıdır.

Cevap

Serebral kan akımının kimyasal düzenlenmesinde temel faktör perivasküler H+H^+ konsantrasyonudur; ancak Kan-Beyin Bariyeri iyonlara karşı dirençli, gazlara karşı geçirgen olduğu için sistemik H+H^+ artışı etkisiz kalırken, CO2CO_2 geçişi güçlü vazodilatasyon yapar.
Serebral arteriyollerin düz kasları, damar dışındaki (perivasküler) sıvının pHpH değerine karşı duyarlıdır. Kan-beyin bariyeri, hidrojen (H+H^+) ve bikarbonat (HCO3−HCO_3^-) gibi yüklü iyonlara karşı oldukça geçirimsizdir; bu nedenle kanda biriken asit damar çevresine ulaşamaz. Ancak karbondioksit (CO2CO_2) bir gazdır ve bariyeri saniyeler içinde geçer. Beyin interstisiyel sıvısına geçen CO2CO_2, burada suyla tepkimeye girerek lokal H+H^+ iyonları oluşturur ve damarların genişlemesini sağlar. Bu yüzden SKA artışı için asidozun kanda değil, bariyerin arkasında oluşması (CO2 aracılığıyla) şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Serebral kan akımının (SKASKA) kimyasal kontrol mekanizmasını tanımlayın.
SKASKA, arteriyel PCO2P_{CO2} ve interstisiyel pHpH değişikliklerine en duyarlı dolaşım bölgesidir.
Beyin dokusunun metabolik ürünlere (özellikle asitlere) karşı hızlı yanıt vermesi doku perfüzyonunu korur.
2
H+H^+ ve CO2CO_2 moleküllerinin Kan-Beyin Bariyeri'nden (KBBKBB) geçiş özelliklerini karşılaştırın.
CO2CO_2 lipidde çözünen bir gaz olduğu için KBBKBB'yi hızla geçer; H+H^+ ise yüklü bir iyon olduğu için bariyeri geçemez.
KBBKBB'deki sıkı bağlantılar (tight junctions) hidrofilik ve yüklü maddelerin geçişini sınırlar.
3
Doku düzeyindeki kimyasal dönüşümü analiz edin.
Bariyeri geçen CO2CO_2, beyin interstisiyel sıvısında su ile birleşerek H+H^+ ve HCO3−HCO_3^- oluşturur (CO2+H2O→H2CO3→H++HCO3−CO_2 + H_2O \rightarrow H_2CO_3 \rightarrow H^+ + HCO_3^-).
Vazodilatasyona neden olan asıl ajan doku sıvısındaki bu lokal H+H^+ iyonlarıdır.
4
Metabolik asidoz senaryosuna uygulayın.
Sistemik asidozda plazma H+H^+ artsa da bariyeri geçip damar çevresine ulaşamaz, bu nedenle SKASKA artmaz.
PCO2P_{CO2} normal kaldığı sürece bariyerin arkasındaki pHpH değişmez.

Anahtar Kavram

Serebral dolaşımın kimyasal regülasyonunda Kan-Beyin Bariyeri'nin seçici geçirgenliği.

Daha Fazla Pratik

Cushing refleksi ve serebral kan akımı oto-regülasyonunun kronik hipertansiyondaki değişimini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla

Konular

Özel Bölge Dolaşımları

Bu konudan daha fazla soru