Soru

Zorluk: Çok zorNefrolojide Semiyoloji ve Tanı Yöntemleri

7070 yaşında erkek hasta, koroner arter hastalığı nedeniyle yapılan elektif koroner anjiyografi işleminden 2424 saat sonra idrar miktarında belirgin azalma ve halsizlik şikayetiyle değerlendiriliyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi 2.52.5 mg/dL (bazal: 1.11.1 mg/dL) saptanıyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 130/80130/80 mmHg, nabız 7575 atım/dakika olup dehidratasyon bulgusu saptanmıyor. Yapılan idrar analizinde dipstik ile protein (+)(+), kan ()(-) bulunuyor; mikroskopide ise sadece birkaç hyalen ve nadir granüler silindir gözleniyor. Bu hastada aşağıdaki laboratuvar bulgularından hangisinin saptanması, mevcut tablonun 'radyokontrast nefropatisi'ne bağlı olduğunu diğer olası nedenlerden (özellikle prerenal nedenlerden) ayırmada en spesifik kanıttır?

  1. Refraktometre ile ölçülen idrar dansitesinin 1.0451.045 üzerinde saptanmasıCevap
  2. B
    Fraksiyone sodyum ekskresyonunun (FENa) %1\%1’in altında olması
  3. C
    İdrar sedimentinde Wright-Hansel boyası ile eozinofilüri saptanması
  4. D
    İdrar sodyum konsantrasyonunun 2020 mEq/L’nin altında bulunması
  5. E
    İdrar sedimentinde bol miktarda çamurlu kahverengi granüler silindir görülmesi

Cevap

Refraktometre ile ölçülen idrar dansitesinin 1.045 üzerinde saptanması, radyokontrast madde varlığını gösteren en spesifik semiyolojik bulgudur.
Radyokontrast maddeler, yüksek molekül ağırlıkları nedeniyle idrarın kırıcılık indisini (refraktif indeks) belirgin şekilde artırırlar. Bu durum, refraktometre ile yapılan ölçümlerde idrar dansitesinin fizyolojik sınırların çok üzerinde (>1.0401.045> 1.040-1.045) çıkmasına neden olur. Prerenal azotemide idrar konsantre olsa bile dansite genellikle 1.0351.035'i geçmez. Dolayısıyla bu aşırı yükseklik, kontrast maddenin tübüllerdeki varlığı için oldukça spesifiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik senaryoyu analiz et
Anjiyografi sonrası 24 saat içinde gelişen akut böbrek hasarı (ABH)
Zamanlama radyokontrast nefropatisini öncelikle düşündürür.
2
Tanısal parametreleri karşılaştır
Radyokontrast nefropatisi, ATN olmasına rağmen prerenal benzeri düşük FENa (%1 altı) ile seyreder.
Kontrast maddelerin indüklediği yoğun renal vazokonstriksiyon sodyum tutulumuna neden olur.
3
Ölçüm yöntemlerinin farkını hatırla
Refraktometre tüm partikülleri ölçerken, dipstik (Uristix) sadece iyonik konsantrasyonu ölçer.
Yüksek molekül ağırlıklı kontrast maddeler refraktif indeksi (dansiteyi) osmolaliteden çok daha fazla artırır.
4
En spesifik bulguyu seç
Dansitenin 1.045'i aşması prerenal durumda (maksimum 1.030-1.035) görülmez.
Bu aşırı yükselme sadece radyokontrast, glukoz veya mannitol varlığında mümkündür.

Anahtar Kavram

İdrar Dansite-Osmolalite Diskrepanzı (Radyokontrast Etkisi)

Daha Fazla Pratik

Radyokontrast nefropatisinden korunmada hidrasyonun önemini ve kontrast tipinin (osmolalite) risk üzerindeki etkilerini gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Dipstik dansitesi ile refraktometre dansitesi karşılaştırılabilir. Dipstik (iyonik dansite) düşükken refraktometrenin çok yüksek çıkması tanıya yaklaştırır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla