Examkin

Soru

Zorluk: ZorProteinlerin Yapısı ve Kollajen

Kollajen ailesi içerisinde yer alan proteinler, doku dağılımlarına ve oluşturdukları supramoleküler organizasyonlara göre farklılık gösterirler. Özellikle bazal laminanın temel yapısal bileşeni olan Tip IVIV kollajen, interstisyel dokularda bulunan Tip II ve Tip IIII gibi fibriler kollajenlerden farklı olarak 'ağsı' (network-forming) bir yapı sergiler.

Buna göre, Tip IVIV kollajenin bu spesifik ağsı organizasyonu oluşturabilmesini sağlayan en temel biyokimyasal özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Polipeptid zincirindeki glisin-X-Y tekrarlarının hiçbir kesintiye uğramadan devam etmesi
  2. Hücre dışına salgılandıktan sonra terminal propeptidlerin (globüler domainler) kesilmeyerek korunmasıCevap
  3. C
    Lizil oksidaz enziminin katalizlediği kovalent çapraz bağların sadece bu kollajen tipinde bulunması
  4. D
    Yapısındaki tüm lizil kalıntılarının hidroksillenerek fibril oluşumunu engellemesi
  5. E
    Üçlü sarmal yapının oluşumunda vitamin CC yerine vitamin KK bağımlı bir karboksilasyon basamağının kullanılması

Cevap

Tip IVIV kollajende hücre dışına salgılandıktan sonra propeptidlerin (NC1 ve 7S domainleri) kesilmemesi, molekülün fibriller yerine ağsı bir yapı kurmasını sağlar.
Doğru yanıt olan seçenek, Tip IVIV kollajenin bazal laminadaki özel fonksiyonuna yönelik yapısal farkı açıklar. Tip II, IIII ve IIIIII gibi fibriler kollajenlerde, hücre dışına salınan pro-kollajen molekülleri pro-kollajen peptidazlar (N- ve C-proteinazlar) tarafından kesilerek suda çözünürlüğü düşük olan 'tropokollajen' birimlerine dönüşür. Bu birimler kendiliğinden istiflenerek fibrilleri oluşturur. Ancak Tip IVIV kollajende bu propeptidler (C-terminalindeki globüler NC1 domeni ve N-terminalindeki 7S domeni) kesilmez. NC1 domainleri dimerleşerek, 7S domainleri ise tetramerleşerek moleküllerin birbirine kenetlenmesini ve bazal lamina için karakteristik olan ağsı yapının oluşmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kollajen tiplerinin supramoleküler yapılarını karşılaştırın.
Tip II, IIII ve IIIIII fibril oluştururken; Tip IVIV ağ (network) oluşturur.
Doku fonksiyonuna göre (destek vs. filtrasyon) farklı organizasyonlar gereklidir.
2
Fibriller ve ağsı yapı arasındaki biyosentez farkını analiz edin.
Fibriler kollajenlerde propeptidler hücre dışında kesilir; Tip IVIV'de ise kesilmez.
Terminal propeptidlerin (NC1 ve 7S) varlığı, moleküllerin uç uca ve yan yana bağlanarak iki boyutlu bir ağ kurmasına olanak tanır.
3
Tip IVIV kollajenin sarmal yapısındaki diğer özellikleri değerlendirin.
Sarmal yapı fibriler kollajenler kadar rijit değildir.
Tip IVIV'de glisin-X-Y tekrarları arasındaki kesintiler, bazal laminanın esnekliğine katkıda bulunur.

Anahtar Kavram

Kollajen Tiplerinde Post-translasyonel İşlenme Farklılıkları

İpuçları

1
Fibriler kollajenler (Tip I,II,IIII, II, III) ve ağsı kollajenlerin (Tip IVIV) hücre dışı işlenme basamaklarını karşılaştırın.
2
Propeptidlerin kesilip kesilmemesinin moleküllerin yan yana mı yoksa bir ağ şeklinde mi dizileceğini belirlediğini düşünün.
3
Tip IVIV kollajen bazal laminada 'elek' görevi gören bir ağ oluşturur; bu ağın düğüm noktalarını kesilmeyen globüler domainler sağlar.

Daha Fazla Pratik

Tip IVIV kollajen mutasyonlarının Alport sendromu ve Goodpasture sendromu ile olan klinik ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Proteinlerin Yapısı ve Kollajen

Bu konudan daha fazla soru