Soru

Zorluk: KolayProteinlerin Yapısı ve Kollajen

Kollajen, insan vücudunda en bol bulunan protein olup bağ dokusunun mekanik direncini ve yapısal bütünlüğünü sağlar. Diğer proteinlerin çoğunda görülen klasik yapılardan farklı olarak, kollajen molekülünün (tropokollajen) temel ikincil yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Üç polipeptid zincirinin birbirine sarılmasıyla oluşan özgün bir üçlü sarmal (triple helix) yapısındadır.Cevap
  2. B
    Tek bir polipeptid zincirinden oluşan ve intramoleküler hidrojen bağlarıyla stabilize edilen sağ el dönüşlü bir α\alpha-heliks yapısındadır.
  3. C
    Suda yüksek çözünürlüğe sahip, hidrofobik çekirdeği olan küresel (globüler) bir protein yapısındadır.
  4. D
    Yapısal stabilitesi sadece polipeptid zinciri içindeki disülfit köprüleri ile sağlanan β\beta-kırmalı sac yapısındadır.

Cevap

Kollajen molekülü, üç polipeptid zincirinin birbirine sarılmasıyla oluşan bir üçlü sarmal yapısındadır.
Kollajenin en temel yapısal özelliği, tropokollajen adı verilen ve üç polipeptid zincirinin (genellikle iki α1\alpha_1 ve bir α2\alpha_2) birbirinin etrafında sağ el dönüşlü bir süper sarmal oluşturacak şekilde dizilmesidir. Bu yapı, her üç amino asitte bir glisin bulunması sayesinde mümkün olur; çünkü glisin, sarmalın merkezindeki dar alana sığabilen tek amino asittir.

Adım Adım Çözüm

1
Kollajen molekülünün (tropokollajen) temel birimlerini tanımla.
Tropokollajen, üç adet α\alpha-zincirinden oluşur.
Kollajenin temel yapısal birimi polimerik değil, üçlü zincir organizasyonudur.
2
Bu zincirlerin ikincil yapı organizasyonunu klasik protein yapılarıyla karşılaştır.
Kollajen zincirleri klasik α\alpha-heliksten farklı olarak daha geniştir ve üç zincir bir arada bulunur.
Glisin amino asidinin her üç pozisyonda bir tekrarlaması, bu sıkı üçlü sarmal yapının oluşmasına izin verir.
3
Sonuç yapıyı belirle.
Üçlü sarmal (triple helix).
Kollajeni fibröz ve dayanıklı kılan temel özellik bu süper sarmal yapısıdır.

Anahtar Kavram

Kollajenin üçlü sarmal (triple helix) yapısı

İpuçları

1
Kollajenin 'tropokollajen' biriminin kaç polipeptid zincirinden oluştuğunu düşünün.
2
Kollajende her üç amino asitte bir tekrarlayan amino asit, bu zincirlerin birbirine çok yakın bağlanmasını sağlar.
3
Bu yapıya 'triple helix' adı verilir ve klasik tek zincirli sarmallardan farklıdır.

Daha Fazla Pratik

Kollajen yapısındaki glisin kalıntılarının neden merkeze yerleştiğini ve bu dizilimin bozulmasının (örneğin Osteogenezis İmperfekta) sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla