Soru

Zorluk: ZorProteinlerin Yapısı ve Kollajen

Kollajen biyosentezi sürecinde, pro-α\alpha zincirlerinin endoplazmik retikulum lümeninde bir araya gelerek üçlü sarmal (triple helix) yapısını oluşturması, polipeptid zincirlerinin uygun şekilde hizalanmasını gerektirir. Bu sarmal yapının oluşumu rastgele bir noktadan değil, molekülün belirli bir ucundan başlayarak diğer uca doğru bir "fermuar" mekanizması ile ilerler.

Kollajen molekülünde üçlü sarmal oluşumunu başlatan başlangıç noktası ve bu bölgedeki temel stabilizasyon mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. CC-terminal propeptidlerin interzincir disülfid bağları ile hizalanmasıCevap
  2. B
    NN-terminal propeptidlerin hidrofobik etkileşimlerle kümelenmesi
  3. C
    Zincir merkezindeki glisin kalıntılarının intramoleküler hidrojen bağları kurması
  4. D
    Lizil oksidaz aracılığıyla telyopeptid bölgelerinde çapraz bağların oluşması
  5. E
    Prolin kalıntılarının hidroksilasyonu sonrası NN-terminal ucundan katlanmanın başlaması

Cevap

Üçlü sarmal oluşumu CC-terminal propeptidlerin interzincir disülfid bağları ile hizalanması sonucu başlar.
Kollajen sentezi sırasında üç adet pro-α\alpha zinciri, endoplazmik retikulum lümeninde CC-terminal propeptid bölgeleri aracılığıyla birbirini tanır. Bu bölgede kurulan interzincir disülfid bağları, zincirlerin doğru hizada kilitlenmesini sağlar. Bu kilitlenme sonrası katlanma, bir fermuar gibi CC-terminalden NN-terminale doğru ilerleyerek karakteristik üçlü sarmal yapıyı oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Pro-alfa zincirlerinin sentezi ve modifikasyonu
Endoplazmik retikulumda prolin ve lizin hidroksilasyonu ile glikozilasyon gerçekleşir.
Zincirlerin sarmal yapıyı oluşturabilecek biyokimyasal olgunluğa erişmesi gerekir.
2
Zincirlerin hizalanması (Registration)
Üç pro-α\alpha zinciri CC-terminal uçlarındaki propeptid bölgelerinden bir araya gelir.
Zincirlerin doğru çakışma noktalarından birleşmesi için bir 'kayıt' noktasına ihtiyaç vardır.
3
Disülfid bağlarının kurulması
CC-terminal propeptidler arasında zincirler arası (interchain) disülfid köprüleri kurulur.
Bu bağlar, sarmalın fermuar gibi kapanabilmesi için gereken stabil iskeleti oluşturur.
4
Üçlü sarmalın oluşumu
Katlanma CC-uçtan NN-uca doğru ilerleyerek triple helix yapısını tamamlar.
Bu yönelim, sarmalın hatasız ve hızlı bir şekilde paketlenmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Kollajen katlanmasının yönü (CNC \rightarrow N) ve CC-terminal propeptidlerin disülfid bağları ile 'registration' (hizalama) görevi.

İpuçları

1
Kollajen sarmalının oluşumu bir fermuarın kapanmasına benzetilir; fermuarın başlığı (başlangıç noktası) hangi uçtadır?
2
Hücre içinde pro-kollajen moleküllerinin ayrılmaması için propeptidler arasında kuvvetli kovalent bağlar kurulur.
3
Bu başlangıç süreci CC-terminal uçta gerçekleşir ve disülfid köprüleri ile stabilize edilir.

Daha Fazla Pratik

Osteogenezis imperfekta mutasyonlarının neden genellikle CC-terminale yakın bölgelerde daha ağır seyrettiğini (fermuar modelini düşünerek) araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla