Fetoplasental birimde östriol sentezi sırasında plasenta, fetal adrenal bezden gelen 16α-hidroksidehidroepiandrosteron sülfat (16α-OH-DHEAS) substratını kullanır. Ancak plasentanın bu substrattan östriol sentezleyebilmesi için önce sülfat grubunu uzaklaştırması gerekir. Bu süreçte kritik rol oynayan steroid sülfataz enziminin plasental düzeyi, IUGR (intrauterin gelişme geriliği) olgularında belirgin biçimde azalmaktadır. Bu bilgiye dayanarak, steroid sülfataz aktivitesinin ciddi şekilde azaldığı bir olguda aşağıdaki hormonal değişikliklerden hangisi beklenir?
- AMaternal idrar ve serumda östriol düzeyi düşer; ancak DHEAS substrat birikimi nedeniyle androjenik belirtiler ortaya çıkmaz, çünkü plasenta 16α-OH-DHEAS'ı direkt aromatize edebilir
- BMaternal östriol düzeyi düşer ve eş zamanlı olarak maternal kanda 16α-OH-DHEAS substrat birikimi izlenir; plasentanın hCG üretimi ise kompansatuar olarak artar
- CÖstriol öncülü 16α-OH-DHEAS birikir, maternal östriol düzeyi düşer; artan substrat birikimi nedeniyle plasental aromataz aktivitesi geri beslenim yoluyla baskılanır
- Maternal östriol düzeyi belirgin şekilde düşer, maternal kanda sülfatlanmış 16α-OH-DHEAS birikir; progesteron sentezi ise etkilenmez çünkü plasental progesteron LDL kolesterolden direkt sentezlenir ve bu yolak steroid sülfataz aktivitesinden bağımsızdırCevap
- EHem östriol hem de östron düzeyleri eş zamanlı olarak düşer; çünkü steroid sülfataz, maternal adrenal bezden gelen DHEAS'ın da desülfasyonunu katalizler ve aromataz substrat eksikliğine girer
Cevap
Maternal östriol düzeyi belirgin şekilde düşer, maternal kanda 16α-OH-DHEAS birikir; plasental progesteron sentezi ise LDL kolesterol kaynaklı bağımsız yolağa dayandığından etkilenmez.
Steroid sülfataz, 16α-OH-DHEAS'ı serbest 16α-OH-DHEA'ya dönüştürerek plasental aromatazın kullanabileceği substratı sağlar. Bu enzimin eksikliğinde sülfatlanmış öncül birikir ve östriol sentezi bozulduğu için maternal östriol düzeyi belirgin biçimde düşer. Progesteron sentezi ise LDL kolesterol → pregnenolon → progesteron yolağıyla gerçekleşir; bu yolak steroid sülfataz enzimini hiçbir aşamada kullanmaz. Dolayısıyla progesteron düzeylerinin korunması beklenir. Bu tablo, X'e bağlı iktiyo'zis (steroid sülfataz eksikliği) olgularında da gözlemlenen klasik bir hormonal profildir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fetoplasental östriol sentezinde steroid sülfataz basamağının özgüllüğü ve plasental progesteron sentezinin LDL kolesterol yolağı aracılığıyla bağımsız işleyişi
Tahmini Süre:3m 30s