Vücut sıcaklığının korunması ve termoregülasyon süreçlerinde cilt dolaşımının kontrolü kritik öneme sahiptir. Çevresel soğuğa maruz kalan sağlıklı bir bireyde, ısı kaybını azaltmak amacıyla deri kan akımında meydana gelen değişiklikler ve bu sürecin mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Apikal deri bölgelerindeki (el, ayak, kulak) arteriyovenöz (AV) anastomozlarda sempatik adrenerjik aktivite artışına bağlı vazokonstriksiyon gelişir.Cevap
- BDeri damarlarındaki vazokonstriksiyon, temel olarak parasempatik liflerden salınan asetilkolinin muskarinik reseptörleri uyarmasıyla tetiklenir.
- CSoğuk etkisiyle deri yüzeyindeki damarlarda adrenerjik reseptörlerin aktivasyonu sonucu aktif vazodilatasyon meydana gelir.
- DTer bezlerinden salınan bradikinin, soğuğa maruziyet sırasında deri kan akımını azaltan en güçlü lokal mediyatördür.
- EEkstrinsik sinirsel kontrolün aksine, cilt dolaşımında kan akımını düzenleyen baskın mekanizma lokal metabolik faktörlerdir.
Cevap
Apikal deri bölgelerindeki arteriyovenöz (AV) anastomozlarda sempatik adrenerjik aktivite artışına bağlı vazokonstriksiyon gelişmesi doğru ifadedir.
Deri kan akımı, vücut ısısının korunması için merkezi sinir sistemi (hipotalamus) tarafından sempatik sinirler aracılığıyla kontrol edilir. El, ayak tabanı, dudak, burun ve kulak gibi apikal bölgelerde arteriyoller ile venüller arasında doğrudan bağlantı kuran, kalın bir düz kas tabakasına sahip arteriyovenöz (AV) anastomozlar bulunur. Bu yapılar sempatik adrenerjik liflerle çok zengin şekilde inerve edilir. Soğuğa maruz kalındığında, bu liflerden salınan noradrenalin AV anastomozların kasılmasına (vazokonstriksiyon) neden olur; böylece kan deri yüzeyinden uzaklaştırılarak derin venöz pleksuslara ve iç organlara yönlendirilir, bu da ısı kaybını azaltır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Cilt dolaşımında termoregülasyon ve sempatik kontrol