Diz ve ayak parmaklarında gut artriti ile uyumlu ağrılı şişlikler, koreoatetoz ve motor gelişim geriliği şikayetleriyle getirilen yaşındaki bir erkek çocuğun hikayesinde, özellikle stres anlarında parmaklarını ve alt dudağını kanatacak derecede ısırdığı (self-mutilasyon) öğreniliyor. Bu hastada ürik asit aşırı üretimine zemin hazırlayan pürin sentezindeki hız artışının temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Hücre içi -fosforibozil--pirofosfat () seviyelerinde artış ve amidofosforiboziltransferaz üzerindeki feedback inhibisyonun azalmasıCevap
- BAdenin fosforiboziltransferaz () enziminin kompanzatuar olarak aktivitesinin aşırı artması ve pürin halkasını parçalaması
- CRiboz--fosfat seviyelerinin azalmasına bağlı olarak sentetaz enziminin allosterik olarak indüklenmesi
- DKsantin oksidaz enziminin substrat birikimi nedeniyle indüklenerek pürin halkasının sentezini hızlandırması
- EKarbamoil fosfat sentetaz () enziminin aktivasyonuna bağlı olarak sitozolik pürin öncüllerinin aşırı üretilmesi
Cevap
Hücre içi seviyelerinde artış ve amidofosforiboziltransferaz üzerindeki feedback inhibisyonun azalması
Lesch-Nyhan sendromunda HGPRT enziminin eksikliği iki temel sonuca yol açar: 1) Pürin kurtarma yolu durduğu için pürin nükleotidleri (IMP ve GMP) sentezlenemez, bu da pürin de novo sentezinin hız kısıtlayıcı enzimi olan amidofosforiboziltransferaz üzerindeki feedback inhibisyonun azalmasına neden olur. 2) Kurtarma yolunda harcanamayan hücre içinde birikir ve aynı enzimi (amidofosforiboziltransferaz) allosterik olarak güçlü bir şekilde aktive eder. Bu çift mekanizma, pürinlerin kontrolsüz aşırı üretimine ve sonuçta hiperürisemiye yol açar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Lesch-Nyhan sendromunda de novo pürin sentezi hızı, hem aktivatör olan PRPP'nin artması hem de inhibitör olan nükleotidlerin (IMP/GMP) azalması nedeniyle normalin 200 katına kadar çıkabilir.