Soru

Zorluk: ZorGöz Kapakları ve Lakrimal Sistem

60 yaşında bir erkek hasta, sağ gözünde sürekli dışa doğru gözyaşı akması (epifora) şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede hastanın sağ tarafında periferal yüz felci (Bell's palsy) olduğu, lakrimal punktumların anatomik olarak açık olduğu ve nazolakrimal kanal lavajında kanaldan burun boşluğuna geçişin patent (açık) olduğu saptanıyor. Bu hastadaki epiforanın temel anatomik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. M. orbicularis oculi'nin pars lacrimalis (Horner kası) parçasının felci sonucu lakrimal pompanın çalışmamasıCevap
  2. B
    M. levator palpebrae superioris'in felcine bağlı olarak üst göz kapağının lakrimal punktumu kapatması
  3. C
    N. petrosus major hasarına bağlı olarak glandula lacrimalis'in aşırı sekretomotor uyarımı
  4. D
    M. tarsalis superior'un (Müller kası) sempatik inervasyon kaybı sonucu göz kapaklarının kapanamaması
  5. E
    Meatus nasi inferior'da bulunan plica lacrimalis (Hasner valvi) seviyesinde mekanik tıkanıklık

Cevap

Epiforanın nedeni, M. orbicularis oculi'nin pars lacrimalis (Horner kası) kısmının felci sonucu lakrimal pompa mekanizmasının bozulmasıdır.
Doğru yanıt olan Horner kası (pars lacrimalis) felci, lakrimal pompa mekanizmasını açıklar. Gözyaşı drenajı için sadece kanalların açık olması yetmez; M. orbicularis oculi'nin kasılmasıyla saccus lacrimalis'te negatif basınç oluşması (emme etkisi) gerekir. N. facialis felcinde bu mekanizma durduğu için gözyaşı punctumlar açık olsa bile kanala giremez ve dışa akar.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını analiz etme
Hastada n. facialis felci ve patent (açık) lakrimal drenaj yollarına rağmen epifora mevcut.
Mekanik tıkanıklık dışlandığı için fonksiyonel bir drenaj sorunu aranmalıdır.
2
Gözyaşı drenaj fizyolojisini değerlendirme
Gözyaşı drenajı pasif bir akış değil, 'lakrimal pompa' adı verilen aktif bir mekanizmaya dayanır.
Göz kırpma sırasında kasların kasılması kese üzerinde basınç değişikliği yaratır.
3
Anatomik yapı ve inervasyon ilişkisini kurma
M. orbicularis oculi'nin pars lacrimalis (Horner kası) parçası n. facialis tarafından inerve edilir.
Bu kas lifleri gözyaşı kesesinin (saccus lacrimalis) arkasından geçerek keseye yapışır ve kasıldığında keseyi genişleterek vakum etkisi yaratır.

Anahtar Kavram

Lakrimal Pompa Mekanizması
Bu soruyu puanla