Soru

Zorluk: OrtaAğız Boşluğu ve Dil

60 yaşında bir erkek hastanın yapılan nörolojik muayenesinde; dilin arka 13\frac{1}{3}'lük kısmında hem genel hem de tat duyusunun kaybolduğu, fonasyon sırasında (hastaya 'Aa' dedirtildiğinde) yumuşak damağın sol tarafının hareketsiz kalarak uvulanın sağa deviye olduğu saptanmıştır. Hastanın dilini dışarı çıkarması istendiğinde ise dilin herhangi bir tarafa sapmadan orta hatta kaldığı ve atrofisinin olmadığı gözlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan lezyonun aşağıdaki kafa tabanı yapılarından hangisinde yerleşmesi en olasıdır?

  1. Foramen jugulareCevap
  2. B
    Canalis hypoglossalis
  3. C
    Foramen ovale
  4. D
    Foramen rotundum
  5. E
    Foramen spinosum

Cevap

Foramen jugulare (IX ve X. kafa çiftlerinin birlikte geçtiği delik)
Foramen jugulare, n.glossopharyngeusn. glossopharyngeus (IX), n.vagusn. vagus (X) ve n.accessoriusn. accessorius (XI) sinirlerinin kafa tasını terk ettiği deliktir. Sorudaki hastada dilin arka kısmında duyu kaybı (IX. sinir) ve yumuşak damak felci (X. sinir) bulguları mevcutken, dilin düz bir şekilde dışarı çıkması XII. sinirin (canalis hypoglossalis) sağlam olduğunu gösterir. Bu kombine bulgu kümesi, patolojinin foramen jugulare seviyesinde olduğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Dilin arka 13\frac{1}{3}'lük kısmındaki duyusal bulguyu değerlendir.
Dilin arka 13\frac{1}{3} kısmının hem genel hem de tat duyusunu n.glossopharyngeusn. glossopharyngeus (CN IX) taşır. Bu bulgu CN IX lezyonunu gösterir.
Anatomik innervasyon sahalarının belirlenmesi.
2
Yumuşak damak ve uvula hareketlerini analiz et.
Yumuşak damak kaslarının çoğu (m. palatoglossus dahil) plexus pharyngeus (n.vagusn. vagus - CN X) tarafından inerve edilir. Uvulanın sağa sapması, sol taraftaki kasların çalışmadığını (sol CN X lezyonu) gösterir.
Yumuşak damak motor kontrolünün tespiti.
3
Dilin protrüzyon (dışarı çıkarma) fonksiyonunu incele.
Dilin motor inervasyonunu (m. palatoglossus hariç) n.hypoglossusn. hypoglossus (CN XII) sağlar. Dilin orta hatta kalması CN XII'nin intakt olduğunu kanıtlar.
Farklı kafa çiftlerinin lezyon varlığını ekarte etmek.
4
Kafa tabanı delikleri ile etkilenen sinirleri eşleştir.
CN IX, X ve XI foramen jugulare'den geçerken, CN XII canalis hypoglossalis'ten geçer. Bulgular IX ve X'u işaret edip XII'yi dışladığı için lezyon Foramen jugulare'dedir.
Anatomik lokalizasyonun kesinleştirilmesi.

Anahtar Kavram

Dilin duyusal ve motor innervasyon farkları ile kafa tabanı delikleri arasındaki klinik ilişki.
Bu soruyu puanla