7 yaşında bir erkek çocuk; ilerleyici nörolojik gerileme, okul başarısında düşüş, kişilik … — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$7$ yaşında bir erkek çocuk; ilerleyici nörolojik gerileme, okul başarısında düşüş, kişilik değişiklikleri ve istemsiz miyoklonik kasılmalar şikayetiyle pediatrik nöroloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünde, $2$ yaşında ağır bir döküntülü hastalık (kızamık) geçirdiği ve sonrasında aşılarının tamamlanmadığı öğreniliyor. Beyin omurilik sıvısında (BOS) oligoklonal bantlar ve yüksek titreli kızamık antikorları ( $anti-measles\ IgG$ ) saptanıyor. Subakut sklerozan panensefalit (SSPE) tanısı konulan bu hastada, etken olan virüsün persistan enfeksiyon oluşturmasından sorumlu olan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Matriks ( $M$ ) proteininin sentezindeki defekt nedeniyle olgun virüs partiküllerinin tomurcuklanamamasıCevap
B
Viral genomun integraz enzimi aracılığıyla konak hücre $DNA$ 'sına entegre olması
C
Revers transkriptaz aktivitesi ile $RNA$ genomunun $DNA$ 'ya dönüştürülerek latent kalması
D
Segmentli genom yapısı sayesinde antijenik "shift" (kayma) ile bağışıklık sisteminden kaçması
E
Füzyon ( $F$ ) proteininin eksikliği nedeniyle virüsün hücreden hücreye yayılımının engellenmesi

Cevap

Matriks (M) proteininin sentezindeki defekt nedeniyle olgun virüs partiküllerinin tomurcuklanamaması

Subakut sklerozan panensefalit (SSPE), kızamık virüsünün merkezi sinir sisteminde oluşturduğu persistan bir enfeksiyondur. Bu durumun temel nedeni, virüsün Matriks (

M

) proteinini kodlayan geninde meydana gelen mutasyonlar sonucu

M

proteininin işlevsizleşmesi veya üretilememesidir. Matriks proteini, viral nükleokapsidin hücre zarı ile etkileşime girerek tomurcuklanmasını (budding) sağlayan kritik bir proteindir. Bu defekt nedeniyle hücre dışında olgun virüs partikülleri görülemez, ancak virüs sağlam olan Füzyon (

F

) proteini sayesinde hücreler arasında sinsityumlar oluşturarak yayılmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

Klinik tabloyu analiz et

Çocukluk çağında döküntülü hastalık öyküsü, yıllar sonra başlayan progresif nörolojik kayıp ve BOS'ta yüksek kızamık antikorları Subakut Sklerozan Panensefalit (SSPE) tanısını koydurur.

SSPE, kızamık enfeksiyonundan yıllar sonra gelişen kronik bir santral sinir sistemi komplikasyonudur.

Virüsün moleküler özelliklerini değerlendir

Etken, Paramyxoviridae ailesinden Kızamık virüsüdür (Measles virus). Negatif polariteli, zarflı, segmentsiz bir RNA virüsüdür.

Replikaşon mekanizmasının anlaşılması için yapısal proteinlerin (N, P, M, F, H, L) rollerini bilmek gerekir.

Persistans mekanizmasını tanımla

SSPE'de virüsün Matriks (M) proteininde defekt vardır. Bu nedenle nükleokapsit zarfla birleşip tomurcuklanamaz.

Tomurcuklanma (budding) yapılamadığı için virüs hücre içinde hapsolur ancak F proteini ile hücreden hücreye yayılarak bağışıklık sisteminden kaçar.

Anahtar Kavram

SSPE patogenezindeki temel defekt, kızamık virüsünün Matriks (M) proteinindeki işlev kaybıdır.

Daha Fazla Pratik

Paramyxoviridae ailesindeki diğer virüslerin (Kabakulak, RSV, Parainfluenza) reseptör bağlama ve füzyon protein özelliklerini karşılaştırınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru