RNA Virüsleri

Kene tutunması öyküsü olan, ateş, şiddetli kas ağrısı ve yaygın peteşi/ekimoz bulgularıyla başvuran bir hastada Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) virüsü saptanmıştır. Bu virüsün moleküler yapısı incelendiğinde; $S$, $M$ ve $L$ olarak adlandırılan üç adet segmenter negatif polariteli $RNA$ genomuna sahip olduğu, nükleokapsidinin helikal simetri gösterdiği ve konak hücreden köken alan lipit bir zarfla çevrili olduğu görülmüştür. Ancak bu virüsün, diğer birçok zarflı negatif polariteli $RNA$ virüsünün aksine, nükleokapsid ile zarf arasında yer alan spesifik bir yapısal bileşene sahip olmadığı belirlenmiştir.

Buna göre, KKKA virüsünde (ve genel olarak *Bunyavirales* takımında) eksik olan bu yapısal bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

RNA virüslerinin büyük çoğunluğu replikasyon döngülerini sitoplazmada tamamlamasına rağmen, bazı istisnai gruplar konak hücre nükleusunu kullanmaktadır. Zarflı, negatif polariteli ve segment içermeyen (monopartit) bir RNA genomuna sahip olmasına karşın; hem viral transkripsiyon hem de genom replikasyonu için nükleusu kullanan ve transkriptlerini işlemek için hücresel "splicing" (uçbirleştirme) mekanizmasına gereksinim duyan virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kızamık enfeksiyonundan yıllar sonra gelişen ve merkezi sinir sisteminde ilerleyici nörolojik yıkımla seyreden Subakut Sklerozan Panensefalit (SSPE) patogenezinde; virüsün hücreden tomurcuklanarak (budding) salınmasını engelleyen ve viral persistansa yol açan temel yapısal kusur aşağıdakilerden hangisidir?

Yüksek ateş, kuru öksürük ve şiddetli miyalji şikayetleriyle başvuran bir hastadan izole edilen; $8$ segmentli, negatif polariteli $RNA$ genomuna sahip ve zarflı bir virüsün replikasyon özellikleri incelenmektedir. Bu virüsün replikasyon döngüsünde görülen ve onu diğer birçok retrovirüs dışı $RNA$ virüsünden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Kırsal alanda yaşayan ve hayvancılıkla uğraşan $45$ yaşındaki bir erkek hasta; ani başlayan yüksek ateş, şiddetli kas ağrısı, karın ağrısı ve deride yaygın ekimozlar ile acil servise başvuruyor. Yapılan tetkiklerde belirgin trombositopeni ve karaciğer enzimlerinde (AST/ALT) yükselme saptanıyor. Hastadan izole edilen etkenin laboratuvar analizinde aşağıdaki özelliklere sahip olduğu belirleniyor:

Bu virüsün yapısal özellikleri ve replikasyon stratejisi düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$1$ yaşındaki bir erkek çocuk, ani başlayan öksürük, hırıltılı solunum ve burun kanadı solunumu ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenede taşipne ve ekspiratuar wheezing (hışıltı) saptanıyor. Akciğer grafisinde her iki akciğer alanında hiperinflasyon bulguları izleniyor. Klinik olarak bronşiyolit tanısı alan bu hastada en olası etken olan virüs ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$22$ yaşında bir erkek hasta; iştahsızlık, bulantı ve sağ üst kadranda ağrı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede skleralarda ikter (sarılık) ve hepatomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum transaminaz düzeylerinin ($ALT$ ve $AST$) belirgin derecede arttığı ve $Anti-HAV$ $IgM$ testinin pozitif olduğu belirleniyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan virüsün yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$5$ yaşında, aşısız bir çocuk; yüksek ateş, öksürük, burun akıntısı ve fotofobi şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde bukkal mukozada azı dişleri hizasında beyazımsı lekeler (Koplik lekeleri) ve kulak arkasından başlayarak gövdeye yayılan makülopapüler döküntü saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan virüsün biyolojik özellikleri ve replikasyon stratejisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Viroloji prensiplerine göre, RNA virüslerinin büyük çoğunluğu replikasyon döngülerini konak hücrenin sitoplazmasında tamamlar. Ancak bazı istisnai virüs aileleri, genomik replikasyon ve transkripsiyon süreçleri için hücre nükleusuna ihtiyaç duyar. Aşağıdaki RNA virüs ailelerinden hangisi, replikasyonunun nükleusta gerçekleşmesi özelliğiyle diğerlerinden ayrılır?

Viral taksonomide RNA virüsleri; genom yapısı, polaritesi ve nükleokapsid simetrisi gibi kriterlere göre sınıflandırılır. Genel bir kural olarak pozitif polariteli RNA virüsleri ikosahedral simetri sergilerken, negatif polariteli RNA virüsleri helikal simetri sergilemektedir.

Buna göre; pozitif polariteli tek iplikli RNA ($(+)ssRNA$) genomuna sahip olmasına rağmen, bu genel kuralın dışına çıkarak helikal nükleokapsid simetrisi gösteren ve RNA virüsleri arasında bilinen en büyük genoma ($27-32$ kb) sahip olan virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Coronaviridae ailesine mensup virüsler, sahip oldukları yapısal özellikler ve replikasyon mekanizmaları ile diğer RNA virüslerinden ayrılırlar. Bu ailedeki virüslerin biyolojik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

4 yaşında bir çocuk; yüksek ateş, öksürük, burun akıntısı ve konjonktivit şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde yanak (bukka) mukozasında, alt azı dişleri hizasında beyaz renkli Koplik lekeleri saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan virüsün yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ani başlayan yüksek ateş, yaygın miyalji ve kuru öksürük şikayetleriyle başvuran $28$ yaşındaki erkek hastada Influenza $A$ virüs enfeksiyonu saptanmıştır. Bu virüsün replikasyon döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sokak köpeği tarafından ısırılma öyküsü ile acil servise başvuran $24$ yaşında bir erkek hastada, etken olması muhtemel virüsün yapısal özellikleri ve hücre içindeki davranışı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

$2$ yaşında bir çocuk, kış mevsiminde ani başlayan kusma ve günde $10-12$ kez tekrarlanan sulu ishal şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan incelemelerde etkenin çift katlı kapsid yapısına sahip, zarfsız ve $11$ segmentli çift iplikli RNA ($dsRNA$) genomu içeren bir virüs olduğu saptanıyor. Bu virüsün replikasyon döngüsü ve patogenezi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir tatil köyünde konaklayan çok sayıda yetişkin tatilcide ani başlayan şiddetli bulantı, kusma ve sulu diyare şikayetleri gelişmiştir. Yapılan epidemiyolojik incelemede ortak tüketilen salatalar kaynak olarak gösterilmiştir. Şüpheli etkene yönelik yapılan moleküler analizlerde; etkenin zarfsız, pozitif polariteli tek iplikli RNA genomuna sahip olduğu, genomun $5'$ ucunda bir VPg proteininin bulunduğu ve alkol bazlı dezenfektanlara karşı oldukça dirençli olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu etkenin intestinal epitel hücrelerine tutunmak için konak hücre yüzeyindeki histo-kan grubu antijenlerini (HBGA) reseptör olarak kullandığı belirlenmiştir. Bu vaka serisinden sorumlu olan en olası viral etken aşağıdakilerden hangisidir?

Hayvancılıkla uğraşan $52$ yaşındaki bir erkek hasta; yüksek ateş, yaygın kas ağrısı, bulantı ve diş eti kanaması şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde gövdesinde çok sayıda peteşi ve ekimoz saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde $AST: 520 \ U/L$, $ALT: 440 \ U/L$ ve trombosit sayısı $18.000/\mu L$ olarak ölçülüyor. Hastanın bir hafta önce tarlada çalışırken bacağından kene çıkardığı öğreniliyor. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi ($KKKA$) tanısı düşünülen bu hastadaki etken virüs ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Şiddetli göğüs ağrısı, ateş ve halsizlik şikayetleriyle başvuran $22$ yaşındaki bir erkek hastada, yapılan tetkikler sonucunda Bornholm hastalığı (pleurodini) tanısı konulmuştur. Bu klinik tabloya en sık neden olan virüsün replikasyon döngüsü ve yapısal özellikleri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

42 yaşında bir erkek hasta, halsizlik ve hafif sarılık şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde anti-HCV pozitif ve HCV-RNA pozitif ($2 \times 10^6$ kopya/mL) saptanıyor. Karaciğer biyopsisinde orta derecede nekroinflamatuar aktivite izlenen hastanın moleküler analizlerinde, virüsün zarf glikoproteini 2 ($E2$) üzerindeki hipervaryabl bölge 1 ($HVR1$) dizilerinin kısa süreler içerisinde bile büyük çeşitlilik gösterdiği (quasi-tür oluşumu) ve bu durumun nötralizan antikorların etkisini ortadan kaldırdığı belirleniyor. Virüsün konak bağışıklığından kaçmasına ve enfeksiyonun kronikleşmesine neden olan bu aşırı genetik varyasyonun temel moleküler mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

35 yaşında bir çiftçi; ani başlayan yüksek ateş, şiddetli bel ağrısı, fotofobi ve yaygın miyalji şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde gövdede peteşiyal döküntüler ve konjonktival hiperemi saptanıyor. Kırsal alanda yaşadığı ve kene temas öyküsü olduğu öğrenilen hastada Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ön tanısı konuluyor. Bu klinik tabloya neden olan virüsün yapısal özellikleri ve replikasyon döngüsü dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?