Soru

Zorluk: ZorBağırsakların İnflamatuar ve Vasküler Hastalıkları

Altmış beş yaşında erkek hasta, son altı aydır özellikle yemeklerden sonra belirginleşen sol alt kadran ağrısı ve aralıklı kanlı ishal şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde tip 2 diyabet ve aortokoroner by-pass operasyonu öyküsü mevcuttur. Yapılan kolonoskopide, splenik fleksura ve inen kolonda keskin sınırlı, soluk görünümlü ve yer yer ülsere mukoza alanları izlenmiş olup, rektum ve sağ kolon tamamen normal olarak değerlendirilmiştir. Alınan mukozal biyopsilerin histopatolojik incelemesinde; yüzey epitelinde dökülme, kriptlerde atrofi ("solmuş/withered" kript görünümü) ve lamina propriada belirgin eozinofilik hiyalinizasyon saptanırken, bazal plazmasitoz veya granülomatöz inflamasyon izlenmemiştir.

Bu hastadaki klinik ve morfolojik bulgular birlikte değerlendirildiğinde, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İskemik kolitCevap
  2. B
    Crohn hastalığı
  3. C
    Ülseratif kolit
  4. D
    İntestinal tüberküloz
  5. E
    Psödomembranöz kolit

Cevap

Klinik ve histopatolojik bulgular iskemik kolit tablosu ile uyumludur.
İleri yaş, kardiyovasküler hastalık öyküsü ve vasküler uç nokta (watershed) olan splenik fleksuranın segmental tutulumu iskemik kolit için tipiktir. Mikroskobik düzeyde izlenen kriptlerde 'withered' (solmuş/atrofik) görünüm ve lamina propriada hiyalinizasyon, kronik iskemik zedelenmeye karşı gelişen spesifik morfolojik adaptasyon ve skarlaşma paternidir. Granülom veya bazal plazmasitozun olmaması primer inflamatuar bağırsak hastalıklarını uzaklaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın demografik ve klinik risk faktörlerini analiz et.
65 yaş, tip 2 diyabet ve koroner arter hastalığı (ateroskleroz zeminine işaret eder). Yemek sonrası karın ağrısı 'intestinal anjina' bulgusudur.
Vasküler risk faktörlerinin varlığı, iskemik etiyolojiyi güçlü şekilde düşündürür.
2
Endoskopik bulguları ve lezyon lokalizasyonunu değerlendir.
Sadece splenik fleksura ve inen kolonda yerleşik, rektumu koruyan segmental tutulum izleniyor.
Splenik fleksura (Griffith noktası), superior ve inferior mezenterik arterlerin dolaşım sınırında (watershed area) olduğu için iskemiye en duyarlı kolon segmentidir.
3
Biyopsi bulgularını inflamatuar bağırsak hastalıkları ile karşılaştırarak ayırıcı tanı yap.
Atrofik/solmuş kriptler ve lamina propriada hiyalinizasyon var. Granülom veya bazal plazmasitoz yok.
Bu bulgular (hiyalinizasyon ve solmuş kriptler) kronik iskemik hasarın patognomonik morfolojik özellikleridir ve primer inflamatuar bağırsak hastalıklarını (Crohn, Ülseratif kolit) ekarte ettirir.

Anahtar Kavram

İskemik Kolit Morfolojisi ve Lokalizasyonu
Bu soruyu puanla