Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorHiperprolaktinemi

32 yaşında kadın hasta, son 6 aydır devam eden şiddetli baş ağrısı ve bilateral hemianopsi (görme alanında daralma) şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Çekilen hipofiz MR'ında sella tabanında destrüksiyon yapan, optik kiyazmayı superiora iten 4.2 cm4.2 \text{ cm} çapında invaziv makroadenom izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum prolaktin düzeyi 62 ng/mL62 \text{ ng/mL} (Normal: <25 ng/mL<25 \text{ ng/mL}) olarak saptanıyor. Bu klinik tablo dikkate alındığında, en olası tanı ve izlenmesi gereken bir sonraki basamak aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Makroprolaktinoma; serum örneği dilüe edilerek ölçümün tekrarlanmasıCevap
  2. B
    Non-fonksiyonel hipofiz adenomu (Sap etkisi); transsfenoidal cerrahi planlanması
  3. C
    Makroprolaktinemi; polietilen glikol (PEG) presipitasyon testi uygulanması
  4. D
    İdiyopatik hiperprolaktinemi; yüksek doz kabergolin tedavisine başlanması

Cevap

En olası tanı makroprolaktinomadır ve 'Hook etkisi' şüphesi nedeniyle serum örneği dilüe edilerek prolaktin düzeyi tekrar ölçülmelidir.
Doğru yanıt, tablonun bir makroprolaktinomaya bağlı 'Hook etkisi' olduğunu tanımakta ve dilüsyon testini önermektedir. 4.2 cm4.2 \text{ cm} gibi dev bir adenomun varlığında prolaktin düzeyinin sadece 62 ng/mL62 \text{ ng/mL} gelmesi, laboratuvar ölçüm yöntemindeki (sandviç ELISA) antikor doygunluğundan kaynaklanan bir hatadır. Örnek dilüe edildiğinde gerçek yüksek değerler saptanır ve hastanın ameliyatsız, dopamin agonistleri ile tedavi edilmesi mümkün olur.

Adım Adım Çözüm

1
Adenoma boyutu ile prolaktin düzeyi arasındaki ilişkiyi değerlendir.
Hipofiz adenomlarında tümör boyutu ile prolaktin sekresyonu koreledir. 4.2 cm4.2 \text{ cm} boyutundaki bir makroadenomda prolaktin düzeyinin genellikle >1000 ng/mL>1000 \text{ ng/mL} olması beklenir.
Tanısal doğruluğu test etmek için klinik ve laboratuvar uyumu kontrol edilmelidir.
2
'Hook Etkisi' (Kanca Etkisi) fenomenini analiz et.
Çok yüksek antijen (prolaktin) seviyeleri, immünometrik 'sandviç' testlerinde hem yakalayıcı hem de sinyal antikorlarını doyurarak antikorların birleşmesini engeller ve sonucun yanlışlıkla düşük (hafif yüksek) çıkmasına neden olur.
Büyük kitle varlığında beklenmedik düşük prolaktin sonuçlarının en yaygın laboratuvar nedenidir.
3
Ayırıcı tanıda 'Sap Etkisi'ni (Stalk Effect) dışla.
Sap etkisi, non-fonksiyonel kitlelerin dopamin iletimini engellemesiyle oluşur ancak bu durumda prolaktin nadiren 200 ng/mL200 \text{ ng/mL} değerini geçer. Fakat 4 cm4 \text{ cm}'den büyük kitlelerde Hook etkisi dışlanmadan sap etkisi tanısı konulmamalıdır.
Sap etkisi tanısı konulursa hasta cerrahiye gider; makroprolaktinoma tanısı konulursa tedavi tıbbidir (dopamin agonistleri).
4
Tanısal doğrulama için gerekli işlemi belirle.
Serum örneği 1:1001:100 veya 1:10001:1000 oranında dilüe edilerek test tekrarlanırsa gerçek prolaktin düzeyi (on binlerce ng/mLng/mL) ortaya çıkar.
Antikor doygunluğunu azaltarak sandviç formasyonunun oluşmasını sağlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Hook Etkisi (Hook Effect)

İpuçları

1
Kitle boyutu ile prolaktin seviyesi arasındaki korelasyonu sorgulayın.
2
Sandviç immünassay yöntemlerinde çok yüksek antijen seviyeleri sonucu nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Hook etkisi doğrulanan bir makroprolaktinomada ilk seçenek tedavi yaklaşımını (tıbbi vs cerrahi) gözden geçirin.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Hiperprolaktinemi

Bu konudan daha fazla soru