İnsan metabolizmasında pirimidin nükleotidlerinin yıkımı, pürinlerin aksine halka yapısının tamamen açılması ve ileri derecede suda çözünür son ürünlerin oluşumu ile karakterize bir süreçtir. Bu katabolik yolakların spesifik basamakları ve ürünlerin ileri metabolik akıbetleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Urasil ve sitozinden köken alan -alanin; malonil-semialdehit üzerinden asetil-KoA'ya, timinden köken alan -aminoizobütirat ise metilmalonil-semialdehit üzerinden süksinil-KoA'ya dönüşerek metabolize edilebilir.Cevap
- BPirimidin yıkımının hız kısıtlayıcı basamağında görev alan dihidropirimidin dehidrogenaz, elektron donörü olarak kullanır ve bu aşamada oluşan ara ürünler pürin halkasının sentezinde doğrudan prekürsör olarak işlev görür.
- CTimin katabolizması sonucunda oluşan -aminoizobütirat, pürin katabolizmasının son ürünü olan ürik asit gibi düşük çözünürlük göstermesi nedeniyle böbreklerde kristal oluşturma eğilimindedir.
- DSitozin ve urasil yıkımıyla oluşan -alanin, vücutta sentezlenemeyen esansiyel bir amino asit olup sadece karnozin ve anserin sentezinde kullanılır.
- EPirimidin halkasının yıkımı sırasında serbestleşen ve atomları, hücre içinde sadece nükleotidlerin 'salvage' (kurtarılma) yolaklarında kullanılmak üzere sitozolde sekestre edilir.
Cevap
Urasil ve sitozinden köken alan -alanin asetil-KoA'ya; timinden köken alan -aminoizobütirat ise süksinil-KoA'ya dönüşerek metabolize edilebilir.
Doğru seçenek, pirimidin bazlarının spesifik yıkım ürünlerini ve bu ürünlerin enerji metabolizmasındaki yerini doğru şekilde eşleştirmektedir. Urasil ve sitozin yıkımı sonucunda oluşan -alanin, malonil-KoA üzerinden asetil-KoA'ya dönüşürken; timin yıkımı sonucu oluşan -aminoizobütirat, metilmalonil-KoA üzerinden süksinil-KoA'ya (TCA ara ürünü) dönüşür. Bu durum pirimidin katabolizmasının pürinlerden en önemli farklarından biridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pirimidin yıkım ürünlerinin suda çözünürlüğü ve karbon iskeletlerinin TCA döngüsü ara ürünlerine dönüşümü.