Ökaryotik hücrelerde protein homeostazının (proteostaz) sürdürülmesinde görev alan ribozomların yapısal organizasyonu ve ubiquitin-proteazom sisteminin (UPS) işleyiş mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- proteazom kompleksinin düzenleyici ünitesi, polibubikitin zinciriyle işaretlenmiş substratları tanır ve ATP-bağımlı bir mekanizmayla proteinin üçüncül yapısını çözerek çekirdek ünitesine translokasyonunu sağlar.Cevap
- BÖkaryotik ribozomun büyük alt birimi () sadece rRNA molekülünü içerirken; küçük alt birim () , ve rRNA moleküllerinden oluşan bir komplekstir.
- CGranüllü endoplazmik retikulum (GER) zarına bağlı ribozomlar, protein sentezine doğrudan GER zarı üzerindeki reseptörlere tutunarak başlar ve sentezlenen tüm proteinleri translasyon tamamlandıktan sonra (post-translasyonel) GER lümenine aktarır.
- DProteazomal sistemde hedef proteinlerin ubikitin ile işaretlenmesi (E1, E2, E3 enzimatik kaskadı) enerji gerektirmeyen pasif bir süreçtir; ATP harcanan tek aşama çekirdek ünitesindeki peptit bağı hidrolizidir.
- ERibozomların ve alt birimleri nükleolus içerisinde mRNA ile birleşerek fonksiyonel kompleksi halini alır ve nükleer porlar aracılığıyla sitoplazmaya bu bütün halde transfer edilir.
Cevap
Proteazomun 19S düzenleyici ünitesinin ubikitinlenmiş proteinleri tanıması, ATP kullanarak yapılarını çözmesi ve 20S çekirdek ünitesine aktarması doğrudur.
Proteazomal sistemde kompleksinin ünitesi bir 'kapı bekçisi' gibi davranır. Polibubikitin zincirlerini tanır, proteini ubikitinden ayırır (deubiquitination) ve ATP enerjisi kullanarak proteinin üçüncül yapısını çözerek onu çekirdek ünitesindeki proteolitik bölgeye iteler. Bu süreç protein homeostazı için temel bir enerji harcama noktasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ökaryotik hücrede proteinlerin kalitesi, ribozomların özelleşmiş sentez bölgeleri ve UPS sisteminin ATP bağımlı denetleyici (19S) ve yürütücü (20S) birimlerinin koordinasyonu ile korunur.