Soru

Zorluk: ZorAkut Gastroenteritler ve Dehidratasyon

2222 aylık bir erkek çocuk, 55 gündür devam eden günde 1010 kez bol sulu dışkılama şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde letarjik olduğu, göz kürelerinin çok çökük olduğu, deri turgorunun 33 saniyeden uzun sürede geri döndüğü ve ekstremitelerin soğuk, nabızların filiform olduğu saptanıyor. Batın muayenesinde yaygın distansiyon ve bağırsak seslerinde sessizlik mevcuttur. Bu hastada saptanan klinik tabloya göre en olası tanı ve yapılması gereken ilk müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ağır dehidratasyon ve hipokalemik paralitik ileus; 20 ml/kg20\text{ ml/kg} \%0,9 NaCl bolusu uygulanmalı, idrar çıkışı görüldükten sonra potasyum eklenmiş mayi ile tedavi sürdürülmelidir.Cevap
  2. B
    İnvajinasyon ve mekanik bağırsak obstrüksiyonu; acil cerrahi laparotomi hazırlığı yapılmalı ve nazogastrik dekompresyon uygulanmalıdır.
  3. C
    Pilor stenozuna ikincil hipokloremik metabolik alkaloz; \%5 Dekstroz ve \%0,45 NaCl içeren sıvı ile idame tedavi başlanmalıdır.
  4. D
    İzotonik dehidratasyon; idrar çıkışı beklenmeksizin potasyum klorür (2 mEq/kg2\text{ mEq/kg}) intravenöz bolus olarak verilerek ileus tablosu düzeltilmelidir.
  5. E
    Hipernatremik dehidratasyon; hamursu cilt bulgusu eşlik ettiği için sıvı replasmanı 487248-72 saatlik sürede çok yavaş yapılmalıdır.

Cevap

Hastanın ağır dehidratasyon ve hipokalemik paralitik ileus tablosunda olduğu, bu nedenle önce 20 ml/kg20\text{ ml/kg} \%0,9 NaCl ile şok tedavisinin yapılması ve ardından potasyumlu idameye geçilmesi gerektiği seçenektir.
Hastanın fizik muayene bulguları (letarji, filiform nabız, çok geç dönen turgor) Nelson ve WHO kriterlerine göre 'Ağır Dehidratasyon' (Şok) olarak sınıflandırılır. Bu durumda ilk müdahale damar yolu veya intraosseöz yol ile 20 ml/kg20\text{ ml/kg} izotonik kristaloid (%0,9 NaCl) bolusu vermektir. Ayrıca ishal öyküsüyle birlikte görülen sessiz batın ve distansiyon, ishalde kaybedilen potasyuma bağlı gelişen paralitik ileusun klasik göstergesidir. Potasyum replasmanı hayati önem taşır ancak güvenli bir replasman için hastanın idrar çıkışının görülmesi beklenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik değerlendirme ve dehidratasyon derecesinin belirlenmesi
Ağır Dehidratasyon / Şok (Plan C)
Letarji, çok çökük gözler, filiform nabız ve >3>3 saniye turgor kaybı ağır dehidratasyonu gösterir.
2
Ekstrapiramidal/Metabolik bulguların yorumlanması
Hipokalemik Paralitik İleus
İshalde potasyum kaybına bağlı olarak karın distansiyonu ve bağırsak seslerinin azalması (sessiz batın) karakteristiktir.
3
Acil sıvı resüsitasyonu planlanması
20 ml/kg20\text{ ml/kg} \%0,9 NaCl (İzotonik) bolus
Şok tablosunda olan çocukta ilk adım doku perfüzyonunu düzeltmek için hızlı kristaloid bolusudur.
4
Elektrolit replasman zamanlamasının ayarlanması
İdrar çıkışı sonrası potasyum eklenmesi
Anürik hastada potasyum verilmesi hiperkalemi ve ani kardiyak arrest riskine neden olur; bu yüzden böbrek fonksiyonu teyit edilmelidir.

Anahtar Kavram

Ağır dehidratasyon yönetimi ve hipokalemik paralitik ileus tanınması
Bu soruyu puanla