Soru

Zorluk: OrtaEritrositler ve Eritropoez

Demir eksikliği anemisi olan bir hastada, kemik iliğindeki eritropoez süreci incelendiğinde eritrositlerin normalden daha küçük (mikrositikmikrositik) olduğu saptanmıştır. Fizyolojik olarak eritroblastların bölünmeyi durdurup nükleuslarını atarak olgunlaşma evresine geçmesi için sitoplazmadaki hemoglobin konsantrasyonunun belirli bir kritik eşiğe (%34\%34) ulaşması gerekmektedir. Buna göre, bu hastada görülen mikrositozun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hemoglobin sentezinin yavaşlaması nedeniyle sitoplazmik konsantrasyonun kritik eşiğe geç ulaşması ve hücrelerin fazladan bölünme geçirmesiCevap
  2. B
    DNA sentezi ve nükleer matürasyonun bozulması sonucu hücre hacminin bölünmeye vakit bulamadan artması
  3. C
    Doku hipoksisi nedeniyle artan eritropoetin (EPOEPO) hormonunun, proeritroblastların mitoz hızını yavaşlatması
  4. D
    Transferrin reseptör sayısının azalması sonucu demir girişinin durması ve hücrenin apoptoza gitmesi
  5. E
    Retikülosit evresinde nükleer kalıntıların (Howell-Jolly cisimcikleri) temizlenememesi sonucu hücrenin büzüşmesi

Cevap

Hemoglobin sentezinin yavaşlaması nedeniyle sitoplazmik konsantrasyonun kritik eşiğe geç ulaşması ve hücrelerin fazladan bölünme geçirmesi
Eritrositlerin kemik iliğindeki gelişimi sırasında hücreler belirli bir hemoglobin yoğunluğuna (%34\%34) ulaşana kadar bölünmeye devam ederler. Demir eksikliği durumunda hemoglobin sentezi kısıtlandığı için hücre bu konsantrasyona ulaşmakta zorlanır. Bu süreçte 'dur' sinyali geciktiği için hücreler normalden daha fazla sayıda mitoz geçirirler. Her mitoz bölünme, hücrenin toplam hacmini küçülttüğü için sonuçta periferik kanda mikrositik (küçük hacimli, MCV<80MCV < 80 fL) eritrositler görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Eritrosit matürasyonundaki 'dur' sinyalini tanımla
Hücre bölünmesinin durması için sitoplazmik hemoglobin konsantrasyonunun yaklaşık %34\%34 (MCHCMCHC eşdeğeri) olması gerekir.
Bu eşik, hücrenin artık oksijen taşıma kapasitesinin yeterli düzeye ulaştığını gösteren biyokimyasal bir kontroldür.
2
Demir eksikliğinin bu sürece etkisini analiz et
Demir eksikliğinde heme sentezi yavaşladığı için hücre içi hemoglobin birikimi normalden daha uzun sürer.
Yeterli demir olmadığında hemoglobin molekülleri gerekli hızda üretilemez.
3
Ekstra bölünme ve boyut ilişkisini kur
Konsantrasyon eşiğine ulaşana kadar geçen sürede hücreler bir veya birkaç kez daha bölünür, bu da her bölünmede hücre hacminin küçülmesine (mikrositoz) yol açar.
Hücre bölünmesi sitoplazma miktarını paylaştırdığı için her bölünme hacmi azaltır.

Anahtar Kavram

Eritropoezde mikrositoz mekanizması: Hemoglobin sentez hızı ile hücre bölünme sayısı arasındaki ters ilişki.

İpuçları

1
Eritrositlerin küçülmesi (mikrositozmikrositoz), genellikle hemoglobin sentezindeki bir aksaklıkla ilişkilidir.
2
Bir hücre ne kadar çok bölünürse, son aşamadaki hacmi o kadar küçük olur. Bölünmeyi durduran sinyal ise hücre içindeki hemoglobin miktarıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla, B12 eksikliğinde nükleer bölünme geciktiğinde hücre hacminin neden arttığını (makrositoz) araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla