Yanık yaralanmalarında doku hasarı statik olmayıp, özellikle ilk 48 saat içinde ilerleme gösterebilir. Jackson'ın yanık bölgeleri sınıflandırmasında "staz zonu" olarak tanımlanan ve kurtarılabilir nitelikteki dokunun, ilerleyen saatlerde nekroza dönüşerek yanık derinliğinin artmasına (yanık konversiyonu) neden olan temel patofizyolojik mekanizma ve sorumlu mediatör aşağıdakilerden hangisidir?
- Tromboksan A2 artışına bağlı mikrovasküler tromboz ve vazokonstriksiyonCevap
- BHistamin salınımına bağlı kapiller permeabilite artışı
- CProstasiklin (PGI2) artışına bağlı vazodilatasyon
- DBradikinin birikimine bağlı nosiseptör aktivasyonu
- ENitrik oksit sentezinin artmasına bağlı reperfüzyon hasarı
Cevap
Yanık derinliğinin artmasından (staz zonu konversiyonu) sorumlu temel mediatör Tromboksan A2'dir.
Jackson'ın yanık sınıflamasında ortada yer alan Staz Zonu, başlangıçta canlı olan ancak perfüzyonu bozulmuş dokudur. Bu bölgede araşidonik asit metabolizması bozulur; vazodilatör olan Prostasiklin (PGI2) azalırken, güçlü bir vazokonstriktör ve trombosit agregatörü olan Tromboksan A2 (TxA2) artar. Bu dengesizlik, mikrovasküler tromboza ve iskeminin derinleşmesine yol açarak staz zonunun nekroza dönüşmesine (yanık derinliğinin artması) neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jackson'ın Staz Zonu ve Yanık Konversiyonu
İpuçları
1
Cevap, kan damarlarını daraltan (vazokonstriksiyon) ve pıhtılaşmayı artıran bir madde olmalıdır.
2
Bu madde araşidonik asit yolağında üretilir ve aspirin kullanımıyla sentezi engellenebilir.
3
Prostasiklinin (PGI2) tam zıttı etki gösteren ve trombositlerden salınan mediatör Tromboksan'dır.
Daha Fazla Pratik
Yanık şokunda sıvı resüsitasyonu için kullanılan Parkland formülünü ve idrar çıkışı hedeflerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 0s