Travma ve Yanıklar

Majör bir termal yanık hasarını takip eden süreçte görülen lokal doku yanıtları ve sistemik patofizyolojik değişiklikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$32$ yaşında erkek hasta, sol böğür (flank) bölgesinden delici-kesici aletle yaralanma sonrası acil servise getiriliyor. Hastanın yapılan ilk muayenesinde kan basıncı $125/80 \text{ mmHg}$, nabzı $82 \text{/dk}$ ve solunum sayısı $16 \text{/dk}$ olarak saptanıyor. Batın muayenesinde defans veya rebound saptanmayan hastanın yara yerinden yapılan eksplorasyonunda kesicinin fasyayı geçtiği gözleniyor. Bu hasta için bir sonraki aşamada en uygun yaklaşım hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası gelişen dirençli hipotansiyon ($80/40 \text{ mmHg}$) ve pozitif FAST bulguları nedeniyle acil laparotomiye alınıyor. Eksplorasyonda splenik hiler yaralanma saptanarak splenektomi yapılıyor ve hemostaz sağlanıyor. Batın içi diğer organların incelenmesi sırasında supramezokolik alanda, duodenum ve pankreas arkasında yerleşimli, pulzasyon göstermeyen ve genişlemeyen (non-ekspandabl) bir retroperitoneal hematom saptanıyor. Bu aşamada yapılması gereken en uygun yaklaşım hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Kan basıncı $75/45$ mmHg, nabız $130$/dakika ve solunum sayısı $30$/dakika olan hastanın ciddi solunum sıkıntısı olduğu gözleniyor. Fizik muayenesinde sol hemitoraksta solunum sesleri alınamıyor, perküsyonla bu bölgede matite saptanıyor ve boyun venlerinin çökük (flat) olduğu görülüyor. Bu hasta için en uygun yaklaşım hangisidir?

Termal yanık yaralanmasını takip eden ilk $24$-$48$ saatlik süreçte, yanık şoku ve hipermetabolik yanıt gibi sistemik etkiler gelişirken, yerel doku düzeyinde de dinamik değişimler devam eder. Başlangıçta canlı ve ağrılı (yüzeyel kısmi kalınlıkta) olan bazı alanların, doku perfüzyonunun bozulması sonucu soluk ve ağrısız (tam kat) bir görünüme ilerlemesi "yanık progresyonu" olarak adlandırılır. Jackson’ın tanımladığı staz zonunun koagülasyon zonuna dönüşmesiyle karakterize olan bu süreçte, mikrovasküler trombozu ve lokal iskemiyi tetikleyerek yanık derinliğinin artmasına neden olan temel vazokonstrüktör mediyatör aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında kadın hasta, araç içi trafik kazası sonrası gelişen künt batın travması nedeniyle acil laparotomiye alınıyor. İntraoperatif değerlendirmede karaciğer sağ lobda derin laserasyon (Evre IV), çok sayıda ince bağırsak perforasyonu ve stabil olmayan retroperitoneal hematom saptanıyor. Operasyon sırasında hastanın vücut sıcaklığı $34.2^\circ C$, arteriyel kan gazında $pH = 7.18$ ve cerrahi sahalarda yaygın sızıntı şeklinde kanama (non-cerrahi koagülopati) gözleniyor. Bu klinik tablo ve intraoperatif bulgular ışığında, hasar kontrol cerrahisinin birinci aşamasında (Phase 1) uygulanması en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, yüksekten düşme sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk muayenesinde kan basıncı $85/55$ mmHg, nabzı $125/dk$ ve solunum sayısı $26/dk$ olarak saptanıyor. FAST incelemesinde batın içi yoğun serbest sıvı saptanması üzerine hastaya acil laparotomi yapılıyor. Karaciğerdeki kanayan laserasyon onarıldıktan sonra yapılan eksplorasyonda, pelvis bölgesinde (Zon $3$) genişlemeyen ve pulsatil olmayan retroperitoneal bir hematom saptanıyor. Pelvis grafisinde stabil olmayan "open-book" tipi kırık saptanan bu hastada, pelvik hematoma yönelik en uygun yaklaşım hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, iş kazası sonrası göğüs kafesine aldığı künt darbe nedeniyle acil servise getiriliyor. Hastanın belirgin solunum sıkıntısı olduğu ve boyun venöz dolgunluğunun belirginleştiği gözleniyor. Fizik muayenede sol hemitoraksta solunum sesleri alınamıyor ve perküsyonda hipersonorite saptanıyor. Kan basıncı $75/45$ mmHg, nabız $130$/dakika ve solunum sayısı $34$/dakika olan hastada bu aşamada yapılması gereken en uygun ilk müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

$44$ yaşında erkek hasta, $2$ hafta önce geçirdiği trafik kazası sonrası saptanan evre $IV$ karaciğer yaralanması nedeniyle konservatif izlenerek taburcu edilmiştir. Yaralanmadan sonraki $19$. günde ani başlayan hematemez, melena ve sağ üst kadranda kolik tarzda ağrı ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde hafif ikterik saptanan hastanın yapılan üst $GİS$ endoskopisinde mide ve duodenumda taze kan saptanıyor, ancak aktif bir odak bulunamıyor. Papilla Vateri'den kan sızıntısı olduğu şüpheleniliyor. Bu hastada kesin tanı ve tedavi için yapılması gereken en uygun girişim hangisidir?

30 yaşında erkek hasta, boyun sağ Zon II bölgesinden delici-kesici alet yaralanması ile acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $115/75 \ mmHg$, nabız $88/dk$ ve solunum sayısı $16/dk$ olarak ölçülüyor. Fizik muayenede yara yerinden aktif bir kanama izlenmiyor; ancak palpasyonda yaralanma trasesi üzerinde trill (titreşim) hissediliyor. Bu hasta için en uygun yönetim aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $90/60$ mmHg, nabız $120/dk$ ve solunum sayısı $22/dk$ olarak saptanıyor. Batın muayenesinde hassasiyet ve serbest sıvı şüphesi olan hasta acil laparotomiye alınıyor. Laparotomi sırasında santral-midline bölgede, pankreas arkasında (Zon $1$) genişlemeyen ve pulsatil olmayan bir retroperitoneal hematom saptanıyor. Bu hastada söz konusu hematoma yönelik en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında erkek hasta, ateşli silah yaralanması sonrası gelişen masif hemoperitoneum nedeniyle acil operasyona alınıyor. Ameliyatta yaygın karaciğer yaralanması ve multipl bağırsak perforasyonu saptanan hastada, intraoperatif dönemde hipotermi ($34.2^\circ C$) ve ağır asidoz (pH $7.12$) gelişmesi üzerine hasar kontrol cerrahisi kararı verilerek batın paketleniyor ve geçici kapatma uygulanıyor. Hasta yoğun bakım ünitesine (Aşama $2$) transfer ediliyor.

Bu hastanın yoğun bakımdaki fizyolojik restorasyon sürecinde (Aşama $2$) aşağıdakilerden hangisinin yapılması uygun değildir?

$32$ yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası karın travması nedeniyle acil laparotomiye alınıyor. Operasyon sırasında yaygın karaciğer yaralanması ve masif kanama saptanıyor. Hastanın vücut sıcaklığı $34.2^\circ C$, kan $pH$ değeri $7.18$ olarak ölçülüyor ve yaygın sızıntı şeklinde kanamaları (koagülopati) mevcut. Bu "öldürücü triad" tablosundaki hastada, hasar kontrol cerrahisinin birinci aşamasında (Ameliyathane) yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Yanık yaralanmalarında doku hasarı statik olmayıp, özellikle ilk 48 saat içinde ilerleme gösterebilir. Jackson'ın yanık bölgeleri sınıflandırmasında "staz zonu" olarak tanımlanan ve kurtarılabilir nitelikteki dokunun, ilerleyen saatlerde nekroza dönüşerek yanık derinliğinin artmasına (yanık konversiyonu) neden olan temel patofizyolojik mekanizma ve sorumlu mediatör aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında erkek hasta, boyun sol orta kesiminden (Zon II) bıçaklanma sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede vital bulguları; kan basıncı $135/85$ mmHg, nabız $76$/dakika, solunum sayısı $18$/dakika ve $SpO_2$ $\%$ $98$ olarak saptanıyor. Fizik muayenede platizmayı geçmiş penetran yaralanma mevcut olup aktif dış kanama, fışkırır tarzda kanama, pulsatile hematom veya üfürüm saptanmıyor. Ancak hastanın boyun palpasyonunda krepitasyon (cilt altı amfizem) hissediliyor. Bu hastada vasküler yaralanma dışlandıktan sonra, olası bir özofagus yaralanmasını saptamak için izlenmesi gereken en uygun tanısal yaklaşım hangisidir?

Vücut yüzey alanının $$'unu kapsayan alev yanığı ile acil servise getirilen bir hastada gelişen sistemik patofizyolojik değişiklikler ve yanık yarası özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bir darp vakası sonrası boyun ön-yan kısmından kesici aletle yaralanan $38$ yaşında erkek hasta acil servise getiriliyor. Yapılan muayenede, sol $m. sternocleidomastoideus$ kasının orta kesimi düzeyinde platisma tabakasını geçen $3$ $cm$’lik bir kesi saptanıyor. Hastanın vital bulguları stabil olup (Kan basıncı: $120/75$ $mmHg$, Nabız: $82/dak$), muayenede aktif bir kanama veya genişleyen hematom izlenmiyor. Ancak palpasyonda yara çevresinde belirgin cilt altı amfizem (krepitasyon) tespit ediliyor. Bu klinik tabloda hastaya yaklaşımda bir sonraki en uygun adım hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $80/50$ mmHg, nabız $135/dk$ ve solunum sayısı $26/dk$ olarak ölçülüyor. Pelvis grafisinde simfizis pubiste $5$ cm ayrılma (açık kitap yaralanması) saptanan bu hastada, resüsitasyonun bir parçası olarak uygulanan pelvik kuşağın (binder) temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Motosiklet kazası geçiren $22$ yaşında erkek hasta acil servise getiriliyor. Yapılan birincil bakıda; havayolu endotrakeal entübasyon ile sağlanmış olup her iki akciğer solunuma eşit katılmaktadır. Nabız: $142$/dakika (zayıf), kan basıncı: $70/45$ mmHg, $GCS: 6$ ($E1, M4, V1$) olarak saptanıyor. Fizik muayenesinde sağ pupili dilate ve ışık refleksine yanıtsızdır. Batın hafif distandü, pelvis stabildir. Bu hastanın yönetiminde bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

$29$ yaşında erkek hasta, sol $6$. interkostal aralık ön aksiller çizgiden delici kesici aletle yaralanma nedeniyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $125/80$ mmHg, nabız $88$/dk, solunum sayısı $18$/dk olarak saptanıyor. Batın muayenesi doğal olan hastanın akciğer grafisinde solda minimal plevral efüzyon saptanıyor ve tüp torakostomi uygulanıyor. Hemodinamisi stabil seyreden bu hastada diyafram yaralanmasını ekarte etmek için yapılması gereken en uygun işlem hangisidir?