yaşında kadın hasta; son bir haftadır bacaklarda şişlik, idrar miktarında azalma ve yeni gelişen hipertansiyon () şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde pretibial ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin , albümin olarak ölçülüyor. Tam idrar tetkikinde (TİT) saptanan bulgular aşağıdadır:
- pH:
- Dansite:
- Dipstick (Çubuk) Protein:
- Dipstick (Çubuk) Kan: Negatif
- Sülfosalisilik asit (SSA) testi: çökelme pozitif
- İdrar Mikroskopisi: Her sahada dismorfik eritrosit ve adet eritrosit silindiri saptandı.
Bu hastadaki klinik tablo ve laboratuvar bulguları arasındaki uyumsuzluğu (mikroskobik hematüriye rağmen dipstick kan negatifliği) açıklayan en olası semiyolojik neden aşağıdakilerden hangisidir?
- Hastanın antioksidan amaçlı yüksek doz askorbik asit (C vitamini) kullanıyor olmasıCevap
- Bİdrar pH'sının asidifikasyonu sonucunda eritrositlerin silindir yapısından ayrışarak lize olması
- Cİdrarda yoğun miktarda miyoglobin bulunmasının dipstick testinde interferans yapması
- DKanamanın glomerüler değil, alt üriner sistemdeki (ürolojik) bir patolojiye bağlı olması
- EHastada eşlik eden ağır hipostenüri (idrar dansitesinin altı) durumunun bulunması
Cevap
Hastanın klinik ve mikroskobik bulgularıyla kanıtlanmış hematürisi olmasına rağmen dipstick testinin negatif çıkmasının nedeni yüksek doz askorbik asit (C vitamini) kullanımıdır.
İdrar dipstick testinde kan (hemoglobin) tespiti, hemoglobinin psödoperoksidaz aktivitesine dayanır. Bu reaksiyonda idrar çubuğundaki bir peroksit ile kromojen etkileşime girerek renk değişikliği oluşturur. Ancak askorbik asit (C vitamini) gibi güçlü indirgen maddeler, bu peroksit ile erkenden tepkimeye girerek reaksiyonu inhibe eder. Sonuç olarak, mikroskopide belirgin eritrosit ve eritrosit silindirleri saptanan (glomerulonefritli) bir hastada, eğer hasta yüksek doz C vitamini alıyorsa dipstick kan testi yanıltıcı şekilde negatif sonuç verebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdrar Dipstick (Çubuk) Testinde Yalancı Negatiflik Nedenleri