Kırsal kesimde yaşayan yaşındaki bir erkek hasta, eski bir odunluğu temizlerken kolunda ani bir iğne batması hissi tarif ediyor. Yaklaşık bir saat sonra göğüs ve karın bölgesinde şiddetli, kramp tarzında ağrılar başlıyor. Acil servise getirildiğinde hastanın terli ve ajite olduğu, kan basıncının ve kalp hızının olduğu saptanıyor. Fizik muayenesinde karın kaslarında "tahta gibi" (rijit) sertlik tespit ediliyor ancak rebaund veya defans gibi gerçek peritonit bulguları gözlenmiyor. Isırık bölgesinde belirgin bir nekroz veya ülserasyon izlenmiyor.
Bu hastanın klinik tablosundan sorumlu olan toksinin primer etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Presinaptik nöron membranında neureksin ve latrofilin reseptörlerine bağlanarak kalsiyum geçirgen porlar oluşturması ve masif nörotransmitter salıverilmesine yol açmasıCevap
- BSNARE kompleks proteinlerini parçalayarak nöromusküler kavşakta asetilkolin salıverilmesini inhibe etmesi
- CNöromusküler kavşaktaki postsinaptik nikotinik asetilkolin reseptörlerini geri dönüşümsüz olarak bloke ederek iletiyi durdurması
- DSfingomiyelinaz D enzim aktivitesi göstererek hücre membranlarını parçalaması ve şiddetli lokal doku nekrozu ile hemolize neden olması
- EVoltaj kapılı sodyum kanallarının inaktivasyonunu yavaşlatarak uzamış depolarizasyona ve tekrarlayıcı aksiyon potansiyellerine neden olması
Cevap
Hastanın klinik tablosundan sorumlu olan toksin karadul örümceği zehri olan alfa-latrotoksindir ve presinaptik membranda porlar oluşturarak masif nörotransmitter salınımına yol açar.
Hastanın eski bir odunlukta çalışırken ısırılması, lokal nekrozun eşlik etmediği ancak şiddetli karın kası spazmı ('tahta gibi karın') ve otonomik hiperaktivite (hipertansiyon, terleme) ile karakterize tablo, karadul örümceği (Latrodectus türleri) zehirlenmesinin klasik bulgusudur. Bu zehirde bulunan -latrotoksin, presinaptik nöron membranındaki neureksin ve latrofilin reseptörlerine bağlanır. Bu etkileşim membranda kalsiyuma geçirgen porların oluşmasına yol açar. Hücre içine giren yoğun kalsiyum, sinaptik veziküllerin membranı ile kaynaşmasını tetikleyerek aralıkta asetilkolin ve noradrenalin gibi nörotransmitterlerin masif salıverilmesine neden olur. Bu durum, hastanın yaşadığı yaygın kas kramplarını ve sempatik aşırı aktiviteyi açıklar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hayvansal toksinlerin etki mekanizmaları ve toksidromları (Latrodektizm vs Loksoselizm)
İpuçları
1
Hastadaki "tahta gibi karın" (rijit abdomen) ve otonomik fırtına (terleme, hipertansiyon) kombinasyonu, spesifik bir örümcek ısırığının tipik prezentasyonudur.
2
Lokal doku nekrozunun olmaması Loxosceles'i (kahverengi keşiş) ekarte eder. Tablo doğrudan asetilkolin ve noradrenalin fırtınasını işaret etmektedir.
3
Karadul örümceğinin toksini olan alfa-latrotoksinin presinaptik kalsiyum girişini nasıl dramatik şekilde artırdığını hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Botulinum toksini, tetanospazmin ve alfa-bungarotoksinin sinaptik aralıktaki etki seviyelerini (presinaptik vs postsinaptik) karşılaştıran bir çalışma yapınız.
Tahmini Süre:1m 30s