Toksikoloji

Etilen glikol zehirlenmesi saptanan bir hastada, metabolik ara ürünlerden olan gliyoksilatın nefrotoksik etkili okzalik aside dönüşümünü azaltmak ve metabolizmayı daha az toksik olan glisin yolağına kaydırmak amacıyla tedaviye eklenmesi önerilen kofaktör aşağıdakilerden hangisidir?

Etilen glikol zehirlenmesi nedeniyle acil serviste takip edilen bir hastada, laboratuvar incelemelerinde belirgin hipokalsemi ve idrarda zarf şeklinde kristaller saptanmıştır. Bu hastada hipokalsemi gelişiminden ve böbrek hasarından sorumlu olan, kalsiyum iyonları ile çökelti oluşturan temel metabolit aşağıdakilerden hangisidir?

Metanol ve etilen glikol zehirlenmelerinde toksik metabolitlerin oluşumunu önlemek amacıyla kullanılan ve alkol dehidrogenaz ($ADH$) enzimini kompetitif olarak inhibe eden ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında kadın hasta; ani gelişen huzursuzluk, konfüzyon ve görme bulanıklığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $165/95$ mmHg, nabız $110$/dakika, vücut ısısı $38.3$°C saptanıyor. Göz muayenesinde bilateral $8$ mm midriyatik pupiller görülüyor ve ışık refleksi alınamıyor. Cilt belirgin şekilde kuru, sıcak ve hiperemik (kızarık) olup aksiller bölgede nem saptanmıyor. Gastrointestinal sistem oskültasyonunda bağırsak sesleri duyulmuyor. Ayırıcı tanı amacıyla hastanın sağ gözüne $\%1$’lik pilokarpin solüsyonu damlatılıyor ve $30$ dakika sonra yapılan kontrolde pupilde herhangi bir daralma gözlenmiyor. Bu klinik tablo ve uygulanan farmakolojik test sonucu değerlendirildiğinde, en olası tanı ve testin sonucuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kırk beş yaşında bir tarım işçisi, ayak tabanlarında şiddetli yanma hissi, yürüme güçlüğü ve son günlerde başlayan saçlarında yaygın dökülme (alopesi) şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Öyküsünden, yaklaşık üç hafta önce tarlasında eski ve içeriği bilinmeyen bir kemirgen ilacı kullandığı öğreniliyor. Nörolojik muayenesinde alt ekstremitelerde belirgin hiperestezi saptanıyor.

Bu hastanın klinik tablosuna neden olan ağır metal intoksikasyonunun tedavisinde kullanılması gereken spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

Kapalı bir ortamda çıkan yangından kurtarılan 40 yaşındaki bir hastada, nabız oksimetresi (pulse oximetry) ile ölçülen oksijen satürasyonu $\%98$ (yalancı normal) olmasına rağmen hastada ciddi laktik asidoz, konfüzyon ve ciltte kiraz kırmızısı renk değişikliği saptanmıştır. Bu hastada hem karbonmonoksit ($CO$) hem de siyanür zehirlenmesi birlikteliği düşünülmektedir.

Siyanür zehirlenmesine yönelik tedavi planlanırken, antidot olarak sodyum nitrit kullanımından kaçınılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Beş yaşındaki bir erkek çocuk; belirgin irritabilite, avuç içleri ve ayak tabanlarında ağrılı ve parlak pembe renkli şişlik, yaygın terleme ve deri döküntüsü şikayetleri ile pediatri polikliniğine getiriliyor. Öyküsünden evde kırılan bir termometreden dökülen madde ile oynadığı öğrenilen ve 'akrodini' (pembe hastalık) tanısı konulan bu hastada, cıva eliminasyonunu sağlamak amacıyla kullanılması gereken en uygun oral şelatör aşağıdakilerden hangisidir?

Organofosfatlı bir insektisit maruziyeti sonrası kolinerjik kriz bulguları ile acil servise getirilen bir hastada, hava yolu kontrolü sağlamak amacıyla 'süksinilkolin' uygulanmıştır. Bu hastada nöromüsküler bloğun beklenenden çok daha uzun sürmesi (uzamış apne) durumundan sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$25$ yaşında bir kadın hasta, yaklaşık $45$ dakika önce özkıyım amacıyla yüksek dozda zayıf asit karakterli fenobarbital ($pKa: 7.2$) tabletleri ve bir miktar sıvı lavabo açıcı (kuvvetli alkali) içtiği bilgisiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ağız içinde mukozal hasar, yoğun sekresyon artışı ve yutma güçlüğü saptanıyor.

Bu hastanın acil servisteki ilk yönetimi ve tedavi prensipleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Evindeki tuzlu su akvaryumunu temizlediği sırada 'Zoanthid' türü yumuşak mercanların (soft corals) parçalanması sonucu ortaya çıkan aerosollere maruz kalan $32$ yaşındaki bir erkek hastada; maruziyetten kısa bir süre sonra şiddetli göğüs ağrısı, solunum sıkıntısı, yaygın miyalji ve miyoglobinüri gelişmiştir. Laboratuvar tetkiklerinde belirgin lökositoz ve aşırı yüksek kreatin kinaz ($CK$) düzeyleri saptanmıştır. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan toksinin temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Doğada yetişen $Amanita$ $phalloides$ türü mantarların tüketilmesiyle ortaya çıkan ve ağır karaciğer hasarı ile seyreden zehirlenmelerde, ana toksin olan amatoksinlerin temel moleküler etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Kıyı şeridinde yaşayan ve düzenli olarak büyük dip balıklarıyla beslenen 42 yaşındaki bir hastada; ilerleyici parastezi, dizartri, ataksi ve görme alanında konsantrik daralma ($tünel$ $vizyon$) saptanıyor. Yapılan toksikolojik analizlerde organik civa ($metil$-$civa$) düzeyi yüksek bulunuyor.

Bu hastada, lipofilik yapısı nedeniyle metalin santral sinir sistemine redistribüsyonuna yol açarak nörotoksisiteyi şiddetlendirme riski taşıdığı için kullanılmaması gereken şelatör aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında kadın hasta, çok sayıda hap içerek intihar girişimi sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; konfüzyon, ajitasyon, pupillerde midriyazis, cildin kuru ve sıcak olduğu, bağırsak seslerinin ise azaldığı saptanıyor. Kan basıncı $85/55$ mmHg, nabız $128$/dakika olarak ölçülüyor. Çekilen EKG'de sinüs taşikardisi saptanıyor, QRS süresinin $135$ msn olduğu ve $aVR$ derivasyonunda terminal R dalga yüksekliğinin $4$ mm olduğu görülüyor. Bu hastada görülen kardiyovasküler toksisiteyi geri çevirmek amacıyla uygulanması gereken en uygun tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

Bahçesini ilaçladıktan sonra fenalaşan bir hastada miyozis, aşırı sekresyon artışı ve yaygın kas seyirmeleri (fasikülasyonlar) saptanmıştır. Bu tablo üzerine uygulanan pralidoksimin, kolinesteraz aktivitesini geri kazandırmak için başvurduğu temel moleküler yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel bir Japon yemeği olan 'fugu' (balon balığı) tüketen bir hastada hızla gelişen asendan flask paralizi ve solunum yetmezliği tablosuna rağmen, kardiyak monitorizasyonda belirgin bir iletim kusuru izlenmemiştir.

Tetrodotoksin zehirlenmesi olduğu bilinen bu vakada, miyokardın toksik etkilere karşı dirençli olmasını sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Organofosfatlı insektisit zehirlenmesi nedeniyle acil serviste takip edilen bir hastada, yaşamı tehdit eden muskarinik etkileri geri çevirmek amacıyla intravenöz atropin tedavisi başlanmıştır. Bu hastada "yeterli atropinizasyon" sağlandığını gösteren ve tedavide doz yeterliliği için hedef alınan en kritik klinik parametre aşağıdakilerden hangisidir?

Evindeki deniz akvaryumunu temizleyen $34$ yaşındaki bir erkek hasta, akvaryumdaki "Zoanthid" türü yumuşak mercanlara müdahale ettikten kısa süre sonra gelişen şiddetli göğüs ağrısı, miyalji, dispne ve EKG'de saptanan sivri $T$ dalgaları (hiperkalemi bulguları) ile acil servise başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde belirgin bir kreatin kinaz ($CK$) yüksekliği ve rabdomiyoliz tablosu saptanıyor.

Bu hastadaki klinik tabloya neden olan palitoksinin temel moleküler etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Organofosfatlı bir insektisit ile zehirlenme nedeniyle acil servise getirilen bir hastada; miosis, aşırı tükürük salgısı, bronşiyal sekresyon artışı, bradikardi ve iskelet kaslarında fasikülasyonlar saptanmıştır. Hastaya damar yolu açılarak intravenöz atropin tedavisi başlanmıştır. Bu hastanın klinik takibinde, atropin dozunun yeterli olup olmadığını belirlemek için kullanılan ve "atropinizasyon" hedefi olarak kabul edilen temel klinik kriter aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında bir erkek hasta, yanlışlıkla striknin içeren bir kemirgen zehiri tükettikten yaklaşık 30 dakika sonra jeneralize tetanik kasılmalar ve opistotonus (vücudun yay şeklinde arkaya gerilmesi) tablosuyla acil servise getiriliyor. Hastanın bilincinin tamamen açık olduğu ancak en ufak bir ses veya dokunma uyarısıyla şiddetli kas spazmlarının tetiklendiği gözleniyor. Bu klinik tablonun patofizyolojisinden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Etilen glikol zehirlenmesi nedeniyle takip edilen bir hastada, alkol dehidrogenaz inhibisyonu sağlandıktan sonra metabolizmanın toksik olan oksalat yolu yerine; toksik olmayan glisin ve $\alpha$-hidroksi-\beta$-ketoadipat yolaklarına kaydırılması hedeflenmektedir. Bu amaçla, glioksilatın detoksifikasyonunu hızlandırmak için hangi vitamin çiftinin kofaktör olarak tedaviye eklenmesi en uygundur?