Soru

Zorluk: Çok zorKanser Epidemiyolojisi ve Karsinogenez

Moleküler karsinogenez sürecinde hücrelerin replikatif senesansı aşarak ölümsüzlük kazanması için telomer boyunun korunması temel bir gerekliliktir. Somatik hücrelerin çoğunda baskılanmış olan telomeraz enziminin katalitik alt birimini kodlayan TERTTERT geninin yeniden aktivasyonu, insan kanserlerinin yaklaşık %90'ında görülür. Son yıllarda yapılan çalışmalar, bu aktivasyonun en yaygın mekanizmasının TERTTERT geninin protein kodlamayan promotör bölgesindeki spesifik nokta mutasyonları (özellikle 124-124 ve 146-146 bp bölgelerinde) olduğunu göstermiştir. Bu mutasyonlar, yeni ETSETS transkripsiyon faktörü bağlanma bölgeleri oluşturarak genin aşırı ekspresyonuna yol açar.

Buna göre, TERTTERT promotör mutasyonlarının en yüksek prevalansla (yaklaşık %60-80 oranında) saptandığı malignite aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mesane kanseri (Ürotelyal karsinom)Cevap
  2. B
    Meme invaziv duktal karsinomu
  3. C
    Kolon adenokarsinomu
  4. D
    Küçük hücreli akciğer kanseri
  5. E
    Prostat adenokarsinomu

Cevap

Mesane kanseri (Ürotelyal karsinom)
Doğru yanıt olan mesane kanseri (ürotelyal karsinom) seçeneği, TERTTERT promotör mutasyonlarının en sık saptandığı klinik tablolardan biridir. Bu mutasyonlar özellikle düşük seviyeli yenilenme kapasitesine sahip dokulardan köken alan kanserlerde (MSS, mesane, deri) çok yaygındır ve tanısal/prognostik bir biyobelirteç olarak önem kazanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Karsinogenezde telomer korunma mekanizmalarını analiz et.
Hücrelerin sınırsız bölünme yeteneği kazanması için telomeraz aktivasyonunun (TERT) gerekli olduğu anlaşıldı.
Telomerler her bölünmede kısalır; kısalma durmazsa hücre ölüme gider.
2
TERTTERT gen aktivasyon mekanizmalarını karşılaştır.
Gen amplifikasyonu, translokasyon ve promotör nokta mutasyonları arasında en yaygın olanın promotör mutasyonu olduğu belirlendi.
Promotör mutasyonları, transkripsiyonu doğrudan artıran yeni bağlanma bölgeleri (ETS) oluşturur.
3
Tümör tiplerine göre mutasyon prevalansını değerlendir.
Mesane kanseri, glioblastoma ve melanomun bu spesifik mutasyon için en yüksek risk grubunda olduğu saptandı.
Epidemiyolojik ve moleküler veriler, ürotelyal karsinomların %60-80'inde bu mutasyonun bulunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kavram

Moleküler karsinogenezde ölümsüzlük kazanımı ve TERT promotör mutasyonlarının tümör spesifik prevalansı.
Bu soruyu puanla